Diyarbakır’ın surları, zamanın derinliklerinden gelen hikayelerle yankılandıkça, bu kadim şehrin her taşında bir başka sır saklıdır. En eski efsanelerinden biri ise, hala dilden dile dolaşır: Kırklar Meclisi Efsanesi. Kimi, yıllar önce duyduğu bu öyküye inansa da, kimileri de sadece kulaktan kulağa yayılan bir masal olarak görür. Ama kim bilir, belki de her efsane, ateşin izini süren duman gibidir; gerçek ile hayalin arasındaki ince bir çizgide.

Yüzyıllar önce, Diyarbakır’ın Fatihpaşa Mahallesi’nde yalnız bir yaşlı adam yaşarmış. Sessiz, sakin bir hayat sürer, zamanını evinde yetiştirdiği çiçeklerle, surlardaki kuşlarla ve onların etrafında uçarak süzülen güvercinlerle geçirirmiş. Mahalleli, bu yaşlı adama bir isim takmış: Sırrını surlara anlatan adam. Herkes, adamın yalnızlığına duyduğu derin saygıyı ve sessizliğini fark etmiş, birçoğu da onun içine kapalı hayatını gizemli bulmuş.

Bir sabah, yaşlı adam kuşlar için yiyecek toplamak üzere evinden çıkmış. Yolda, çocukların kovaladığı kara bir kediye rastlamış. Tenekeyle bağlanmış kuyruğu ve acı acı miyavlamaları, yaşlı adamı derinden etkilemiş. Hızla çocukların elinden kediyi alıp, onu kucağına almış. Çocuklardan uzaklaştıkça, kedinin miyavlamaları azalmış, ama hala korku ve acı dolu bakışlarındaki karanlık kaybolmamış. Yaşlı adam, kediyi evine götürmeye karar vermiş. Yalnız yaşantısına bir dost katacak, belki de bu sessizlik içinde ona bir arkadaş olacakmış.

Günler geçmiş, kedi ve yaşlı adam arasında bir bağ oluşmuş. Her sabah çiçeklerine su verir, surlardaki kuşları beslerken kara kedi de onun yanından ayrılmazmış. Akşam olduğunda birlikte eve dönüp, sobanın başında sıcacık bir gece geçirirlermiş. Fakat bir sabah, her şeyin normal olduğu bir günde, yaşlı adam bir tuhaflık fark etmiş. Sobanın sıcaklığına rağmen, kedisinin tüyleri soğukmuş. Her sabah aynı şey yaşanmış, ama yaşlı adam bunun nedenini bir türlü çözemezmiş.

Merak içinde bir gece uyanık kalmaya karar vermiş. Uyuyormuş gibi yaparak, kedisinin hareketlerini izlemeye başlamış. Bir süre sonra, kedi sakinleşip yaşlı adamın yanına gelmiş, ama sonra kalkıp başucuna kadar gelerek adeta bir sessizlik sınavı yapar gibi, yaşlı adamın uyuyup uyumadığını kontrol etmiş. Hemen ardından, kedi uyuyan adamı bırakarak evden dışarı çıkmış. Yaşlı adam, kediyi gizlice takip etmeye başlamış.

Kedi, Diyarbakır’ın kadim surlarından Mardin Kapısı’na doğru ilerlemiş ve oradan Hatun Kastal bahçelerine dalmış. Ardından, kutsal Dicle Nehri’ni geçerek Kırklar Dağı’nın eteklerine varmış. Kara kedi burada, bahçesinde birbirinden farklı çiçekler ve görkemli şadırvanlar bulunan Kavs Köşkü’ne girmiş. Yaşlı adam da kedisinin peşinden sessizce köşke girmiş ve bir köşede gizlenerek olan biteni izlemeye başlamış.

Kedi, içeri girdiği anda, hafifçe silkelenmiş ve bir insan formuna dönüşmeye başlamış. O an yaşlı adam, kedisinin sırrını öğrenmiş. Ama bu sadece başlangıçmış. Ardından, köşkün kapısından tam kırk kedi daha girmiş, her biri önce kedilere, sonra insanlara dönüşmüş. Kısa süre sonra, bu Kırklar Meclisi’nin üyeleri, şehrin ve halkın sorunlarını tartışmaya başlamışlar. Yaşlı adam, bu gizemli toplantıyı büyük bir heyecan ve korkuyla izlerken, bir süre sonra sessizce köşkten çıkıp evine dönmüş.

Ertesi sabah, yaşlı adam kedisini bulmuş. Onun her zamanki yerinde uyuduğunu görüp, büyük bir sevgiyle ona sarılmış. “Benim iyi yürekli kedim,” demiş, “Dün gece seni takip ettim; neden sırrını benden sakladın?” Ama kedi hiçbir şey yanıtlamamış, sadece gözleriyle yaşlı adama bakmış.

Bir süre sonra, yaşlı adam evden çıkıp döndüğünde kedisini bulamamış. Kedisi, sırrını ortaya koyan adamı terk etmişti. Yaşlı adam, her geçen gün surlarda vakit geçirerek, kedisine olan özlemini ve sırlarını surlara anlatmaya devam etmiş. Ancak bir rivayete göre, Kırklar Meclisi şehrin sorunlarını çözerken, insanlardan çok daha başarılıymış. Meclisin sırrı çözüldükten sonra, şehrin sorunları artmış, halkın derdi büyümüş. Kim bilir, belki de bu sadece bir efsane değildir.

Anonim