ROTALAR > Doğa Yürüyüş Rotaları >
Rota Adı :
Eğil, Yatır Kanyonu Rotası Bölüm 1
Tahmini Yürüyüş Süresi (Saat) :
2
Rotanın Yürüyüşe Uygun Tarih Aralıkları :
İlkbaharda Mart ortası Nisan, Mayıs 15'e kadar, sonbaharda ise Eylül 15, Ekim, Kasım ayı sonuna kadar yürüyüş yapılabilir.
Toplam Yürüyüş Mesafesi (km) :
3.4
Zorluk Derecesi :
Kolay
Yükseklik Profili :
Başlangıç (mt.) : 648
Max. (mt.) : 703
Bitiş (mt.) : 701
Eğim % : 7.8 - 5.8
Başlangıç / Bitiş Noktası Koordinatları :
N38° 07.347' E40° 08.093' / N38° 08.417' E40° 09.488'
Video Linkleri:
Diyarbakır Kral Yolu Tanıtım Videoları-
-
Diyarbakır Kral Yolu Tanıtım Filmi
-
https://youtu.be/rxJ1rUevssg?si=0Ij8Wjag56Ijg0Bj
-
https://youtu.be/iJxUq2M-l4I?si=gh5BEAUhWAfUBNWd
-
Rota ve/veya İlçeye Özel Tanıtım Videoları-
-
https://youtu.be/LeGxp-enXeE?si=P04mmKGwZP76Ij9b
-
https://youtu.be/OKX4W27Pnfw?si=eyAhdAbI8IIoyWWw
-
https://youtu.be/h_YdIEVLMsI?si=e9p4bOuSuFy_KfNe
-
https://youtu.be/jHVZ9CNRpd4?si=nf4dcaGzu6yDtL1A
-
https://youtu.be/yPP47WIlWMc?si=WPOmNjZZP7cZmYt2
Rota Başlangıcına Yakın Yerleşim Yeri ve Varsa Yerelde Kullanılan Adı :
Diyarbakır Kanalizasyon ve Su İşletmesi Yakını (DİSKİ)
Rota Bitişine Yakın Yerleşim Yeri ve Varsa Yerelde Kullanılan Adı :
Yatır Köyü
Nasıl Gidilir? (Başlangıç Noktası) Açıklama, Yol Tarifi, Köy Adı vb. Giriniz) :
Diyarbakır'dan Eğil Yoluna girdikten sonra DİSKİ'ye doğru dönülür. Orada çalışan Emin BARS ile görüşüldükten sonra rota, DİSKİ işletmesinin hemen hemen alt tarafındaki kanyona giriş yapılarak başlar.
Araç Yolu Hangi Araç Tiplerine Uygundur? :
16-19 Kişilik Mercedes Sprinter & Volkswagen Crafter vb. Araç yolu zemini taşlıklı ve bozuktur.
İletişim Olanağı :
Rotanın genelinde tüm telefon şebekeleri çekmektedir.
Market-Restoran Var mı? :
Eğil Baraj Kenarındaki Et ve Balık Restoranı
Tülay TUTAR
0538 2298742
Bisiklet Tamircisi, Benzin İstasyonu, Lastik Tamircisi, Traktör veya Çekici Var mı? :
https://lukoil.com.tr/
Eğil, Dere, Ortakandil Küme Evleri No:8, 21470 Eğil/Diyarbakır
444 4585
-
Tanriverdiler Gübre Petrol Nakliye Hayvancilik San Ve Tic. Ltd. Şti
Dere, Devlet Karayolu 3. Km, 21470 Eğil/Diyarbakır
0412 2266456
Diyarbakır Yöresel Yemekleri :
Hayva Yaknhi (Ayva Yahnisi), Meftune, Çiğ Köfte (Hum Küfte/Bellöh), Kuyruklu Çorba (Boçov Abur/Şılabur/Habenisk), Hilorik Aşı, Ciğer Dolması (Mıcogoc Ciğer), Dolma (Mıcug), Karnıyarık (Belibağlı), Muftul (Düzme/Maldum), Eşbabiyeli Helva (Eşpabyayov/Zerdali Kurusu Helvası), Zıngılig, Gülbeşeker (Gül Macunu), Khapama (Kış Kabağı Kapaması), Kenger Meftunesi, Tel Tel Havla Bulgur Pidesi (Kalilgog), Çortan Aşı (Kurut Aşı/Çortançaş/Gebol/Gabula), Aluceli Sarma (Erikli Sarma), Şiş Kebap, Lüle Kebap, Ciğer Kebabı, Çiğ Köfte, Kaymak Helvası, Porig Karıncık/Kibe/Mumbar), Hasse (Lohusa Tatlısı), Ekşili Ispanak Çorbesı (Şıllabur), Un Aşı (Aluri Caş), Pokhint Helvası, Zahter, Nohutlu Köfte (Siserov Küfte), Topik, Uskure Kebabı, Globi Tatlısı
Coğrafi İşaret Tescilli Ürünler: Simindirik Çorbası, Meyir Çorbası, Lebenisi, Kulak Çorbası, Kürt Mustafa Çorbası, Habenisk Çorbası, Gendüme Aşı, İncaz Hoşafı, Nardan Aşı, Mastava Aşı Yemeği, Kabak Meftunesi, İçli Köftesi, Kuru Dolması, Diyarbakır Kenger Boranisi, Şehriyesi, Tirit Yemeği, Tavuk Eşkenesi, Diyarbakır Erikli Yaz Türlüsü, Babaganuç, Üsküre Kebabı, Tas Kebabı, Ayvalı Köfte, Hırçikli Meftunesi, Et Eşkenesi Yemeği, Ekşili Dolması, Patlıcan Meftunesi, Diyarbakır Kaburga Dolması, Dalak Dolması, Ayvalı Kavurma, Gebol Yemeği, Hedik Yemeği, Duvaklı Pilav, Pencegoşt Pilavı, Diyarbakır Kengerli Bulgur Pilavı, Diyarbakır Patlıcanlı Kazan Kebabı, Diyarbakır Perdeli Ciğer Kebabı, Ciğer Kebabı, Kemikli Kebabı, Şırdanlı Bastırma, Kibe Mumbar, Cimili Tatlısı, Burma Kadayıfı, Armut Tatlısı, Badem Ezmesi, Lebzüniyesi, Örgü Peyniri, Boğazkere Üzümü, Karacadağ Pirinci, Karpuzu, Çermik Biberi, Kenger Meftunesi, Paşa Lavaşı, Hıllorik Aşı, Lepik Köftesi, Bakla Meftunesi, Kağırdaklı Ekmek, Ayva Dizmesi.
En Yakın Sağlık Kuruluşu :
Diyarbakır Eğil İlçe Devlet Hastanesi
Yenişehir Mahallesi Sağlık Caddesi No:38 Eğil/Diyarbakır
(0412) 581 20 07
Yılan ve Böcek Sokmalarında Müdahale Edebilecek En Yakın Sağlık Kuruluşu :
Diyarbakır Dicle Üniversitesi Hastanesi
Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastaneleri Başhekimliği, Kampüs, Sur, Diyarbakır, Türkiye 21280
0 412 248 80 01
(Yılan sokmalarında tek gidilecek hastanedir. Diğer hastaneler bakmamaktadır.)
Konaklama Seçenekleri :
Eğil’de konaklama imkânı bulunmamaktadır. En yakın konaklama tesisleri Diyarbakır Merkez’de yer almaktadır.
Yerel Şenlik, Geleneksel Etkinlikler Hakkında Bilgi ve Tarihleri :
13 Ocak’ı 14 Ocak’a bağlayan gece Kürt geleneklerinde "Yeni Yıl kutlaması" (Serê Salê) yapılmaktadır. “Serê salê binê malê, Xwedê zarkî bide vê malê” sözü ile bu çocuklar kapı kapı dolaşırlar. Bu cümlenin Türkçe çevirisi ise “Yılbaşı, yılsonu Allah bu eve bir çocuk nasip etsin” anlamına gelir. Kısa skeçler şeklinde çocuklar tüm evleri dolaştıktan sonra gezdikleri her evden bir miktar para, yiyecek, giyecek artık ne varsa alıp nasiplenmeye çalışırlar.
Su Kaynağı :
Yok. Baraj suyu içilmez.
Fotoğraf Çekim Noktaları :
Tüm mağaralar fotoğraf çekim noktasıdır.
Önemli Ara Durak İsimleri :
Bu rotada, Mağaralar, tarihi kilise (eski taş bina), Yatır Kanyonu görseli, kanyon duvarlarının oluşum şekilleri, Dicle Nehri’nin etkin panoraması görülecekler arasındadır
Dinlenme Noktaları :
Mola yerinde herhangi bir imkân ve tesis bulunmamaktadır; burası tamamen doğal bir alandır.
Acil Durum Çıkış Noktası Var mı? :
Suyun karşısında acil durum çıkış noktası vardır, GPS işaretlenmiştir. Taş ocağının yanına çıkılabilir.
Rota Hakkında Kısa Özet :
Kaya mağaraları, doğal oyuklar ve tarihi kilise görülecekler arasındadır. Kanyon duvarları etkileyicidir. Kolay bir rota olduğu için herkesin rahatlıkla yürüyebileceği keyifli bir rotadır.
Fauna Bilgisi :
Oklu kirpi sincap yılan kurt tilki, tavşan, yaban domuzu, kurt, çakal, ayı, tilki, benekli pars, sansar, dağ keçisi, tavşan, sincap, kartal, şahin, akbaba, atmaca, leylek, kırlangıç, karga, saksağan, baykuş, çavuşkuşu, sığırcık, karatavuk, turna, çulluk, arı kuşu, ağaçkakan ve sarı asma.
Flora Bilgisi :
Bitki örtüsü alıç, meşe, yabani incir, dardağan ağacı, üzüm, böğürtlen, çınar.
Rotaya Yakın Köyde Yaşayan Yemek- Acil Durum veya İhtiyaç Halinde Aranacak Kişi Bilgisi :
Acil Durumda Arayabileceğiniz Kişiler
Mehmet Emin BARS 0536 6660498 Yerel Lider, Diski Görevlisi- Yatır ve Eğil Rotalarına hakimdir.
Yerel Rehber, Yöresel Ürünler ve Diğer İhtiyaçlarınız için Arayabileceğiniz Kişiler
Mehmedi AY- 0535 8893243
Bahçedere muhtarıdır. Mehmedi Bey Yerel rehberlik yapabilir. Bölgeye çok hakimdir. İhtiyaç halinde aranabilir. İkramlık, yemek ve köy ürünleri alışverişi yapabilmeniz için köyde yardımcı olacaktır.
-
Yaşar AKARSU-0 537 678 73 55
Eğil rotalarında Ayrıca tur grupları için semaverde çay vb hazırlayarak rotanın araç yaklaşımına, başlangıç veya bitişine götürebilir. Ayrıca kendi ihtiyacı için evinde bölgede yetişen meyvelerden yaptığı ev yapımı ihtiyaç fazlası ürünlerden; İncir, badem, pestil, pekmez (helavi), peynir, taze meyve, ürünlerin turistlere sunulması konularında yardım edebilir.
-
Tülay TUTAR-0538 2298742
Ev yemeği, sandviç, ev yapımı ürünler (katmer, pişi, peksimet, sarma, dolma, Diyarbakır çanağı) yapabilir. Bu ürünlerden Paket hazırlayabilir. Eğil Baraj kenarındaki kebap vr balık restoranlarına rezervasyon alabilir. Eğil yöresel ürünlerinden kuru meyve, taze meyve, pekmez, reçel, kuru dut, ev yapımı salca, cevizli sucuk, badem gibi ev yapım ürünlerinin ihtiyaç fazlasını satabilir.
Tur Aracı Hizmeti Alabileceğiniz Kişi Listesi
Diyarbakır'da çok sayıda Tur aracı hizmeti verebilecek TÜRSAB üyesi seyahat acentesi bulunmaktadır. Lütfen onları da değerlendiriniz.
1. Burhan Ay - 0530 656 73 54 / Ramazan Ay - 0535 463 81 92
Diyarbakır merkezde bulunan araç şirketidir. Turizme uygun belgeli çok sayıda araçları vardır. Tur araçları buradan temin edilebilir.
2013-17-18 Model araçları vardır. Turizm belgeli (Turizm paketi) araçlar oldukları için, turlarda kullanılabilir araçlardır. 10 tane araçları vardır.
16'lık + 1 Geniş valiz, D2 Belgeli, 2013 model
19 + 1 Geniş valiz, D2 Belgeli, 2013 model (Sprinter, Çift Klimalı, Extra uzun)
2.Cesur CEBE
0541 3630721
Yolbulan köyünde yaşamaktadır. Diyarbakır’ın tamamı olmak üzere, Çevre iller dahil çalışabilir.
16+1 Mercedes Sprinter 2015 model minübüs D2 ve turizm belgelidir.
2 tane aracı vardır.
Çevre iller ve ilçeler dahil olmak üzere tur aracı hizmeti verebilir.
Sadece Kendi Bölgesini Yürütecek ve Diyarbakır Kral Yolu'nun Tüm Rotalarını Yürütebilecek Yerel Liderler :
Sadece Kendi Bölgesinde Yerel Liderlik Yapabilecek Kişiler
Mehmet Emin BARS 0536 6660498 Yerel Lider, Diski Görevlisi- Yatır ve Eğil Rotalarına hakimdir.
Mehmedi AY- 0535 8893243
Bahçedere muhtarıdır. Mehmedi Bey Yerel rehberlik yapabilir. Bölgeye çok hakimdir. İhtiyaç halinde aranabilir. İkramlık, yemek ve köy ürünleri alışverişi yapabilmeniz için köyde yardımcı olacaktır.
Tüm Diyarbakır Kral Yolu’nda Yerel Liderlik Yapabilecek Kişiler
Mehmet Şirin Zengin 0539 2340043 (Doğa yürüyüş liderliği yanında drone çekimi ve fotograf çekimi yapar.)
Hacı Cebe 0505 3136614 (Fotograf Gezileri)
Yeliz Çuban 0505 2527246
Kadri Sancar 0532 7653396
Ömer Gündoğan 0536 8456507
Ali Alioğlu 0532 2957730 (Doğa yürüyüş liderliği yanında bisiklet turu liderliği yapar)
Muhammed Can Mavlay 0545 8845408
Ömer Çiğciğhan 0534 0509098
Rotanın Tarihi Turistik Değeri :
Rotanın başlangıcından yaklaşık 2 km sonra, kanyonun sağ duvarı ve sol duvarında çok sayıda eski dönem yaşam izlerini içeren mağaralar, su sarnıçları ve küçük su kanalları bulunmaktadır. Geçmiş dönemin inancını yansıtan, kilise ya da ibadet alanı olduğu düşünülen büyük ve tarihi yapı karşımıza çıkmaktadır. Kaya mağaralarının birbirine bağlantılı olduğu ve katlardan oluştuğu görülmektedir.
Rota İçin Önemli Tüyolar (Yanında Götürülecekler, Riskler vb.) :
Bilekli bot, baton, gözlük, şapka, su.
Karma Rota Görüşleri :
Rotada önemli olan konu, rotaya girmeden önce Dicle Barajı yetkilisine haber verilmelidir. Her gün barajın suyu açıldığı için piknik yapanlar için suda boğulma riski vardır. Emin Bars Bey'in bilgisi olması yeterlidir. Su denetimsiz olarak bırakılmaktadır. Kişiler kendi önlemini almalıdır. Rota suya yakın geçmediği için güvenlidir. Fakat su kenarına inmek tehlikelidir. Kolay yürüyüştür, kısa bir rota olduğu için her katılımcıya açılabilir. Riskli olan kısım, barajın suyunun kontrolsüz bırakılmasıdır.
Eğil merkez; Bodrum beyazı evleri, rengarenk çiçeklerle ve resimlerle süslenmiş duvarları, nehir kenarında yiyeceğiniz balığıyla çok ilgi çekici ve güzel bir yerdir. Aynı zamanda bölgede bulunan çok sayıda Asur dönemi mezarı ve kaleler dikkat çekmektedir.
Genel Bilgiler :
Yatır Kanyonu rotası yaklaşık 35 km olduğu düşünülmektedir. Bu sebeple 3 parçaya bölünerek yürünmüştür. Bu rapor, 1. bölümü içermektedir. Rota başlangıcı, Yatır Kanyonu’nun bitişi sayılır. Su, yürüyüş yönünün sağında, kanyon duvarı ise solunda kalmaktadır. Patikadan yürüyüş gerçekleştirilir. Bu rotada çok sayıda doğal oyuklardan oluşan mağaralar bulunmaktadır. Mağaralar bölüm bölüm sıralar halinde dizilmiştir. Bir grup mağara önünde büyük, geniş, derin küp şeklinde oyuklar mevcuttur. Çok sayıda kaya mezarı olduğu düşünülen mağaralar karşımıza çıkmaktadır; insan eliyle oyulmuş olan, odadan diğer odaya geçmek için kullanılan dairesel geçişler içeren mağaralar da vardır. 2 numaralı mağaranın ikinci katında, insan kemiklerine benzer kemikler bulunmaktadır, bu yüzden mezar olduğu öngörülmektedir. Rota üzerindeki tarihi yapı, Şavaliyan Kilisesi'dir. Çatısı yer yer yıkılmıştır. Bu yapıyı geçtikten sonra kaya mağaraları bitmektedir. Rotanın bitişinde, keçilere su vermek için açılan, zemini kötü, traktörle açılmış büyük geniş yoldan yukarı çıkılarak rota tamamlanır.
Şaveliyan Kilisesi Hakkında:
Bulunduğu Yer: Eğil’in Yatır (Şaveliyan) Köyü’nde, köyün 2 km güneyinde, Dicle Nehri’ne açılan bir vadide, Mahmişark olarak adlandırılan mevkidedir.
Tarihçesi: Eserin üzerinde herhangi bir yazıt yoktur. Bölgedeki yapılaşma faaliyetleri, yapının inşa tekniği, planı kullanılan malzeme göz önüne alındığında, kilisenin XV. – XVI. yüzyıllarda yapıldığı tahmin edilmektedir. Kilisenin üst örtüsü ile batı duvarı kısmen yıkılmıştır.
Tanımı: Dıştan 7.23 X 15.73 m ölçülerinde olan yapı, doğu – batı yönünde inşa edilmiştir. Kilise, dikdörtgen planlı naos bölümü ile yarım daire planlı apsis bölümünden oluşmaktadır. İçten beşik tonozla, dıştan düz damla örtülüdür. Apsis bölümünün duvarları cepheden dışarı taşıntı yapmaktadır. Eserin inşasında kırma taş malzeme kullanılmıştır. Kilisenin batı cephesinde giriş kapısı, güney cephesinde iki mazgal pencere ve doğu cephesinde bir mazgal pencere açılmıştır.
Yapının iç mekânına batı cephede açılan ve günümüzde kısmen yıkılan dikdörtgen formlu kapıdan girilmektedir. Kapıdan naosa geçilmektedir. Naos 4.70 X 8.66 m ölçülerinde doğu - batı yönünde dikdörtgen planlı, aynı yönde beşik tonozla örtülüdür. Naosun kuzey ve güney duvarları, yuvarlak kemerli üçer girintiyle hareketlendirilmiştir. Doğu duvarı, yuvarlak kemerle apsis bölümüne açılmaktadır. Apsis bölümü yarım daire planlı olup yarım kubbe ile örtülüdür. Apsisin kuzey ve güney duvarlarında dikdörtgen formlu birer niş açılmıştır. Sade olan yapının iç mekânı üç pencereyle aydınlatılmıştır..
Rota Eğim Grafiği
Rota Google Earth Görüntüsü
EN ÇOK KEŞFEDİLEN ROTALAR
Çınar, Karacadağ Lav Rotası
Çınar, Zerzevan Kalesi – Çemereş Rotası
Çınar Gezi Rotası
Diyarbakır Merkez, Sur İçi – Sur Dışı – Hevsel Bahçeleri Rotası
Yenişehir, Tılham – Diyarbakir Merkez Rotası
