Rota Adı :

Ergani, Makam Dağı - Çukurdere Köyü Rotası

Tahmini Yürüyüş Süresi (Saat)  :

6

Rotanın Yürüyüşe Uygun Tarih Aralıkları :

İlkbahar'da Nisan, 15 Mayıs, Haziran 15 / Sonbahar ‘da Eylül 15 / Ekim / Kasım sonu

Toplam Yürüyüş Mesafesi (km) :

Sırt Hattı: 14.7
Tarihi Yol: 11.1

Zorluk Derecesi :

Orta

Yükseklik Profili  :

Başlangıç (mt.) : 1345
Max. (mt.) : 1509
Bitiş (mt.) : 1157
Eğim %    : Sırt Hattı: 11.4 – 11.9
Eğim %    : Tarihi Yoldan Giden: 11 – 12.4

Başlangıç / Bitiş Noktası Koordinatları :

N38° 17.695' E39° 45.357' / N38° 19.594' E39° 48.447'

Video Linkleri:

Diyarbakır Kral Yolu Tanıtım Videoları-
-
Diyarbakır Kral Yolu Tanıtım Filmi
-
https://youtu.be/rxJ1rUevssg?si=0Ij8Wjag56Ijg0Bj
-
https://youtu.be/iJxUq2M-l4I?si=gh5BEAUhWAfUBNWd
-
Rota ve/veya İlçeye Özel Tanıtım Videoları-
-
https://youtu.be/93qLnslKUeo?si=PF0_j_rh-Acnrn2
-
https://youtu.be/so6MOJ0YqKA?si=gY1Q8z7AjwtaEANw
-
https://youtu.be/ylGfdu9Oa5w?si=E8UEDcG0mO8gESE3
-
https://youtu.be/nc6ijxXF16Y?si=2pWqDWI0gklgnbKo

Rota Başlangıcına Yakın Yerleşim Yeri ve Varsa Yerelde Kullanılan Adı :

Makam Dağı- Zülküf Peygamber Makamı (Fatih Küme Evleri) / Yukarı Divana Köyü

Rota Bitişine Yakın Yerleşim Yeri ve Varsa Yerelde Kullanılan Adı :

Çukurdere Köyü / Barbın Köyü

Nasıl Gidilir? (Başlangıç Noktası) Açıklama, Yol Tarifi, Köy Adı vb. Giriniz) :

Diyarbakır'dan Elazığ yolunda giderken Ergani çıkışında Shell benzin istasyonu karşısındaki A101 marketin yol ayrımından sapılarak tabela takip edilir. Makam Dağı'na ulaşılır. Rota buradan başlar. (SIRT HATTINDAN VE TARİHİ YOLDAN GİDEN İKİ ROTA GPS DATASI İÇERİSİNE EKLENMİŞTİR.)

Araç Yolu Hangi Araç Tiplerine Uygundur? :

16-19 Kişilik Mercedes Sprinter & Volkswagen Crafter vb.

İletişim Olanağı :

Market-Restoran Var mı? :

Big Family Cafe Restoran
Hamrullah ALTAŞ
0533 2505555 - 0537 4957400
-
Muzonun Yeri- Esentepe Lokantası
Ergani Elazığ yolu çimento fabrikası yanı, D885, 21950 Ergani/Diyarbakır
Mustafa UZAN- 0530 8800906
-
Kebapçı Kadir Baba
Fuat Yolcu-0412 611 21 86- 0538 769 8659
Dİyarbakır yolu üzeri Sanayi Mh. Ömer 6 sitesi 6 Ergani/Diyarbakır
-
Esentepe Büryan-Ergani Merkez
Mustafa UZAN-0530 8800906
-
Aslan Pide Lahmacun Salonu
Bünyamin ASLAN-0539 5844056
Diyarbakır Yolu Üzeri Bagür Mah. Sadi Düğün Salonu Yanı No:7 Ergani

Bisiklet Tamircisi, Benzin İstasyonu, Lastik Tamircisi, Traktör veya Çekici Var mı? :

Petrol Ofisi
Sanayi, Diyarbakır Cad No:69, 21950 Ergani/Diyarbakır
0850 2280970
-
BP
Sanayi, Diyarbakır Elazığ Yolu, 21950 Ergani/Diyarbakır
-
Shell
Şirinevler, Diyarbakır Elazığ Yolu, 21950 Ergani/Diyarbakır
0412 6110082
-
Aytemiz
0531 5693525
Kemertaş, Diyarbakır Elazığ Yolu No:34, 21950 Ergani/Diyarbakır
-
Lokman Ekin Petrol
0412 6119565
Şirinevler, 21950 Ergani/Diyarbakır
-
Opet
444 6 738 / 0412 339 0019
İplik Fabrika Mah., Diyarbakır Elazığ Yolu 4. Km, 21950 Ergani/Diyarbakır
-
Bpet
444 5 717 / 0412 3212318 Bahçekaşı, Diyarbakır Elazığ Yolu, 21950 Ergani/Diyarbakır
-
İpragaz
0412 6119663
Aziziye, Milli Egemenlik Cad. No:5, 21950 Ergani/Diyarbakır
-
Güldoğan Petrol Otomotiv ve Tekstil San. Tic. Ltd. Şti.
0412 6115045
Sanayi, Diyarbakır Elazığ Yolu Üzeri D:No:69, 21950 Ergani/Diyarbakır
-
Petrol Ofisi
0850 2280970
Sanayi, Diyarbakır Cad. No:69, 21950 Ergani/Diyarbakır

Diyarbakır Yöresel Yemekleri :

Hayva Yaknhi (Ayva Yahnisi), Meftune, Çiğ Köfte (Hum Küfte/Bellöh), Kuyruklu Çorba (Boçov Abur/Şılabur/Habenisk), Hilorik Aşı, Ciğer Dolması (Mıcogoc Ciğer), Dolma (Mıcug), Karnıyarık (Belibağlı), Muftul (Düzme/Maldum), Eşbabiyeli Helva (Eşpabyayov/Zerdali Kurusu Helvası), Zıngılig, Gülbeşeker (Gül Macunu), Khapama (Kış Kabağı Kapaması), Kenger Meftunesi, Tel Tel Havla Bulgur Pidesi (Kalilgog), Çortan Aşı (Kurut Aşı/Çortançaş/Gebol/Gabula), Aluceli Sarma (Erikli Sarma), Şiş Kebap, Lüle Kebap, Ciğer Kebabı, Çiğ Köfte, Kaymak Helvası, Porig Karıncık/Kibe/Mumbar), Hasse (Lohusa Tatlısı), Ekşili Ispanak Çorbesı (Şıllabur), Un Aşı (Aluri Caş), Pokhint Helvası, Zahter, Nohutlu Köfte (Siserov Küfte), Topik, Uskure Kebabı, Globi Tatlısı

Coğrafi İşaret Tescilli Ürünler: Simindirik Çorbası, Meyir Çorbası, Lebenisi, Kulak Çorbası, Kürt Mustafa Çorbası, Habenisk Çorbası, Gendüme Aşı, İncaz Hoşafı, Nardan Aşı, Mastava Aşı Yemeği, Kabak Meftunesi, İçli Köftesi, Kuru Dolması, Diyarbakır Kenger Boranisi, Şehriyesi, Tirit Yemeği, Tavuk Eşkenesi, Diyarbakır Erikli Yaz Türlüsü, Babaganuç, Üsküre Kebabı, Tas Kebabı, Ayvalı Köfte, Hırçikli Meftunesi, Et Eşkenesi Yemeği, Ekşili Dolması, Patlıcan Meftunesi, Diyarbakır Kaburga Dolması, Dalak Dolması, Ayvalı Kavurma, Gebol Yemeği, Hedik Yemeği, Duvaklı Pilav, Pencegoşt Pilavı, Diyarbakır Kengerli Bulgur Pilavı, Diyarbakır Patlıcanlı Kazan Kebabı, Diyarbakır Perdeli Ciğer Kebabı, Ciğer Kebabı, Kemikli Kebabı, Şırdanlı Bastırma, Kibe Mumbar, Cimili Tatlısı, Burma Kadayıfı, Armut Tatlısı, Badem Ezmesi, Lebzüniyesi, Örgü Peyniri, Boğazkere Üzümü, Karacadağ Pirinci, Karpuzu, Çermik Biberi, Kenger Meftunesi, Paşa Lavaşı, Hıllorik Aşı, Lepik Köftesi, Bakla Meftunesi, Kağırdaklı Ekmek, Ayva Dizmesi.

En Yakın Sağlık Kuruluşu  :

Ergani Devlet Hastanesi
Adnan Menderes, 21950 Ergani/Diyarbakır
Tel: (0412) 611 51 12
-
Diyarbakır Eğil İlçe Devlet Hastanesi
Yenişehir, Sağlık Cad. No:38, 21470 Eğil/Diyarbakır
(0412) 581 20 07

Yılan ve Böcek Sokmalarında Müdahale Edebilecek En Yakın Sağlık Kuruluşu :

Diyarbakır Dicle Üniversitesi Hastanesi
Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastaneleri Başhekimliği, Kampüs, Sur, Diyarbakır, Türkiye 21280
0412 2488001
(Yılan sokmalarında tek gidilecek hastanedir. Diğer hastaneler bakmamaktadır.)

Konaklama Seçenekleri :

Hilar Otel
Adnan Menderes mah, Orhan doğan cad no 56, 21950 Ergani/Diyarbakır
0543 1698242
-
Serkan Hotel
Şirinevler Mh. Otogar Küme Evleri No:35/A, Elazığ Yolu Üzeri, 21950 Ergani/Diyarbakır
0412 6110081

Yerel Şenlik, Geleneksel Etkinlikler Hakkında Bilgi ve Tarihleri :

Kasım ayında, Hilar Mağaraları Gastronomi Şenlikleri bağbozumu zamanında düzenlenmektedir. Ergani’de pazar ve cuma günleri kurulan köylü pazarı oldukça ünlüdür ve doğal ürünlerin hemen hemen tamamı bu pazarda bulunabilir. Ters laleler ve makam çiçeği ise genellikle 15 Nisan - 15 Mayıs tarihleri arasında çiçek açmaktadır.
-
13 Ocak’ı 14 Ocak’a bağlayan gece Kürt geleneklerinde "Yeni Yıl kutlaması" (Serê Salê) yapılmaktadır. “Serê salê binê malê, Xwedê zarkî bide vê malê” sözü ile bu çocuklar kapı kapı dolaşırlar. Bu cümlenin Türkçe çevirisi ise “Yılbaşı, yılsonu Allah bu eve bir çocuk nasip etsin” anlamına gelir. Kısa skeçler şeklinde çocuklar tüm evleri dolaştıktan sonra gezdikleri her evden bir miktar para, yiyecek, giyecek artık ne varsa alıp nasiplenmeye çalışırlar.

Su Kaynağı  :

Evet

Fotoğraf Çekim Noktaları  :

Evet

Önemli Ara Durak İsimleri :

Zülküf Peygamber Makam Dağı, Ali Dağı, Sakız Dağı, ters laleler, tarihi kral yolu kalıntısı, zengin ekoloji, Çukurdere köyü görülecekler arasındadır.

Dinlenme Noktaları  :

Mola yerinde herhangi bir imkân ve tesis bulunmamaktadır; burası tamamen doğal bir alandır.

Acil Durum Çıkış Noktası Var mı?  :

Zirveden sonraki tarlaya gelmeden önce acil çıkış noktası bulunmaktadır.

Rota Hakkında Kısa Özet :

Kral Yolu, inanç, tarih, doğal güzellikler, dağ zirveleri, ters laleler ile etkileyici bir rotadır. Vadinin tamamında fosil kalıntıları rastlamak mümkündür.

Fauna Bilgisi :

Dağ keçisi, domuz, oklu kirpi, değişik kelebek türleri, tilki, samur, kurt, çakal, keklik, yaban domuzu, ayı, benekli pars, sansar, tavşan, sincap, kartal, şahin, akbaba, atmaca, leylek, kırlangıç, karga, saksağan, baykuş, çavuşkuşu, sığırcık, karatavuk, turna, çulluk, arı kuşu, ağaçkakan ve sarı asma.

Flora Bilgisi :

Dicle koruğu (Rosularia blepharophylla), ters lale, meşe, makam çiçeği, yabani sarımsak, çarşı mantarı, sütleğen, zülküf bey, peygamber çiçeği, sarı renkli lale, armut, nar, incir, üzüm, paşa armudu, kiraz, pembe domates (Çukurdere Köyü'nün pembe domatesi meşhurdur). Diyarbakır'ın meyve ihtiyacı, Ergani bölgesindeki köylerden temin edilir.

Rotaya Yakın Köyde Yaşayan Yemek- Acil Durum veya İhtiyaç Halinde Aranacak Kişi Bilgisi :

Acil Durumda Arayabileceğiniz Kişiler

Ahmet YILDIZ 0533 1402126

Orhan Önen - 0534 301 82 92 Ergani Kesentaş Muhtarı Bölgede acil durumlarda arayabilirsiniz.

Sezgin Baysal Tel: 0533 4676427 Salihli köy muhtarıdır. Acil durumlarda aranabilir.

Yerel Rehber, Yöresel Ürünler ve Diğer İhtiyaçlarını için Arayabileceğiniz Kişler

Ahmet YILDIZ 0533 1402126 (Her türlü ihtiyacınızda size yardımcı olacaktır. Yerel rehberlik, araç arızası, yemek ve alışveriş, traktör yardımı vb arayabilirsiniz. Ergani'de yaşayan doğaseverdir.)

Orhan Önen - 0534 301 82 92 - Ergani Kesentaş Muhtarıdır. Bölgede acil durumlarda arayabilirsiniz.

Sezgin Baysal Tel: 0533 4676427 - Salihli köy muhtarıdır. Acil durumlarda aranabilir.

Ramazan Alaca 0536 746 35 50 Şölen köyü eski muhtarıdır acil durumlarda aranabilir.

Mehmedi AY- 0535 8893243
Bahçedere muhtarıdır. Mehmedi Bey Yerel rehberlik yapabilir. Bölgeye çok hakimdir. İhtiyaç halinde aranabilir. İkramlık, yemek ve köy ürünleri alışverişi yapabilmeniz için köyde yardımcı olacaktır.

Cesur CEBE-0541 3630721 - Yolbulan köyünde yaşamaktadır. Gruplara gözleme, ev yapımı yemekler (gözleme, pişi, börek kahvaltı vb.) hazırlayabilir. İhtiyaç fazlası peynir, kuru dut, nar, incir, pekmez, üzüm, hurma, vb satış yapabilir. 16+1 turizm belgeli aracı var. Çevre iller ve ilçeler dahil olmak üzere tur aracı hizmeti verebilir.

Tur Aracı Hizmeti Alabileceğiniz Kişi Listesi

Diyarbakır'da çok sayıda Tur aracı hizmeti verebilecek TÜRSAB üyesi seyahat acentesi bulunmaktadır. Lütfen onları da değerlendiriniz.

1. Burhan Ay - 0530 656 73 54 / Ramazan Ay - 0535 463 81 92
Diyarbakır merkezde bulunan araç şirketidir. Turizme uygun belgeli çok sayıda araçları vardır. Tur araçları buradan temin edilebilir.
2013-17-18 Model araçları vardır. Turizm belgeli (Turizm paketi) araçlar oldukları için, turlarda kullanılabilir araçlardır. 10 tane araçları vardır.
16'lık + 1 Geniş valiz, D2 Belgeli, 2013 model
19 + 1 Geniş valiz, D2 Belgeli, 2013 model (Sprinter, Çift Klimalı, Extra uzun)

2.Cesur CEBE
0541 3630721
Yolbulan köyünde yaşamaktadır. Diyarbakır’ın tamamı olmak üzere, Çevre iller dahil çalışabilir.
16+1 Mercedes Sprinter 2015 model minübüs D2 ve turizm belgelidir.
2 tane aracı vardır.
Çevre iller ve ilçeler dahil olmak üzere tur aracı hizmeti verebilir.

Sadece Kendi Bölgesini Yürütecek ve Diyarbakır Kral Yolu'nun Tüm Rotalarını Yürütebilecek Yerel Liderler :

Sadece Kendi Bölgesinde Yerel Liderlik Yapabilecek Kişiler

Mehmedi AY- 0535 8893243
Bahçedere muhtarıdır. Mehmedi Bey yerel rehberlik yapabilir. Bölgeye çok hakimdir. İhtiyaç halinde aranabilir. İkramlık, yemek ve köy ürünleri alışverişi yapabilmeniz için köyde yardımcı olacaktır.

Tüm Diyarbakır Kral Yolu’nda Yerel Liderlik Yapabilecek Kişiler

Mehmet Şirin Zengin 0539 2340043 (Doğa yürüyüş liderliği yanında drone çekimi ve fotograf çekimi yapar.)
Hacı Cebe 0505 3136614 (Fotograf Gezileri)
Yeliz Çuban 0505 2527246
Kadri Sancar 0532 7653396
Ömer Gündoğan 0536 8456507
Ali Alioğlu 0532 2957730 (Doğa yürüyüş liderliği yanında bisiklet turu liderliği yapar)
Muhammed Can Mavlay 0545 8845408
Ömer Çiğciğhan 0534 0509098

Rotanın Tarihi Turistik Değeri  :

Ergani, Makam Dağı (Zülküf Peygamber Dağı), Ali Dağı, Sakız Dağı ve Çukurdere Köyü ile dikkat çeker. Bölge, meyve ve sebze bahçeleri, ters laleleri ve etkileyici doğal güzellikleri ile öne çıkar. Ziyaret yerleri, kiliseler ve camiler de inanç turizmi açısından önemli bir yer tutmaktadır. Dağlar ve köyler, bölgedeki doğal güzelliklerle birleşerek yüksek turizm değeri taşıyan bir rota oluşturur. Makam Dağı adı, yörede Zülküf Peygamber Dağı olarak kullanılmaktadır.

Rota İçin Önemli Tüyolar (Yanında Götürülecekler, Riskler vb.) :

Bilekli bot, baton, rüzgarlık, kişisel malzemeler

Karma Rota Görüşleri :

Ergani’de, Yugoslavya’dan gelen göçmenlerin yerleştiği köyler bulunmaktadır. Bu köylerde şaraplık üzüm ve şıralık üzüm yetiştirilmektedir. Bölgenin yerlisi Türklerden oluşurken, çevre köylerde Kürtler ve Kako’lar (kardeşler) yaşamaktadır. Ergani’de geçmişte Ermeni halkının yaşadığı bilinmektedir ve 1960 yılına kadar toplu ibadet ettikleri anlatılmaktadır. Yaşlıların aktardığına göre, Makam Dağı’na gelip burada toplu ibadetlerini gerçekleştirmişlerdir. Ermenilerin terk ettiği köylere zamanla Kürtler ve Türkmenler yerleşmiştir.

Genel Bilgiler :

Rota, Makam Dağı'na araç ile çıkılarak başlar. Rota başlangıcında Zülküf Peygamber Makamı, 360 odalı Meryem Ana Ermeni Kilisesi ve mucizevi peygamber Hazreti Zülfikar’a ait olduğu düşünülen kale kalıntıları yer almaktadır. Meryem Ana Ermeni Kilisesi'nin dünyanın ilk kiliselerinden biri olduğu düşünülmekte, ancak kazı çalışması yapılmadığı için metruk bir hâldedir. Bölgedeki kale ve kilisenin yer altı odalarıyla bağlantılı olduğu söylenmektedir. Zirveye kadar çıkan düzenlenmiş bir alan bulunmaktadır. Ayrıca ziyaretçilerin rahatlığı için ahşap bir yürüyüş yolu yapılmıştır. Rota Zülküf Peygamber Makamı sırtından aşağıya dönerek başlar, sağ alttan inişe geçilir.
Dağın inişi tamamlandığında rota ikiye ayrılır. Üst sırt hattı rotası ve alt tarihi yoldan giden rotadır.
Üst rota, kayalıktan inerek düzlüğe varmaktadır. Düzlükte terk edilmiş köy ve ağaçlar bulunmaktadır. Köyün sırtından yukarı doğru kısa bir tırmanış başlar. Yaklaşık 500-600 metre tırmanılır. Bu bizi Ali Dağı'nın zirvesine götürür. Buradan sonra inişe geçilir. Burada coğrafi sınır vardır. Bulunduğumuz yer Güneydoğu Anadolu karşı taraf Doğu Anadolu'dur. Arkaya doğru iniş yapılır. Kayalık zeminden indirilirken tehlikeli ve dik bir iniş yapılmaktadır. Fakat buradan inleyip zirveden sağa dönüp rahat bir iniş yapılabilir. İniş tamamlandığında pembe yeşil kayalıkların olduğu dağın sırtından Sakız Dağı eteğine kadar sırt geçişi yapılır. Sakız Dağı’nın eteğinde alt tarihi yoldan gelen rota ile birleşilir.
Alt tarihi yoldan gide rota; Makam Dağı’ndan indikten sonra sağ düzlüğün içindeki yazlık bağ evinin yanına iner, meşe ağaçları ve sebze meyvenin yetiştirdiği bahçeler vardır. Bu evden 50- 60 m sonra tarihi Kral Yolu kalıntısı olduğu düşünülen taş yola girilir. Bu yol yaklaşık 50-70 metre devam eder. Ardından soldan patikadan devam edilir. Sağdan kulübenin oraya geçilir. Kulübenin orada su vardır. Su takviyesi yapıldıktan sonra toprak yoldan devam edilir. Birinci grup ile birleştirilir. Yemek molasının ardından rotaya devam edilir. Burada iki rota birleşir.
Devamında Sakız Dağı tırmanışı başlar. Toprak yoldan sağa dönerek yaklaşık 200 metre sonra çeşme bulunur. Ondan sonra sağa doğru patikaya girilir. Patika geniş bir şekilde devam eder fakat bir bölgede patika kaybolmakta ve yan geçiş ile çıkılmaktadır. Kayalık zemin başlar. Biraz gittikten sonra traktör yoluna gelinir. Yolun hemen bitiminde sağ tarafta ters laleler vardır. GPS’teki izin üzeri komple ters lale bölgesidir. Zirveye kadar toprak yoldan devam edilir. Kayalıklardan dik iniş yer yer zor ve risklidir. Alternatif olarak traktör yolundan da devam edilirse volkanik kayalara doğru ilerlenir. Kanallar arasından sola doğru dönülerek inişe geçilir. Patika köye kadar iner. Kayalıklardan sonra kısa bir mesafe kaygan ve dik bir alan mevcuttur. Dikkat edilmesi gerekmektedir.