Döner, marine edilmiş etin dikey şişte ateşin karşısında döndürülerek pişirildiği ve ince ince kesilerek servis edildiği Türk mutfağının en bilinen lezzetidir. İskender ise Bursa'da doğan, döner etinin pide üzerine dizilip domates sosu, yoğurt ve kızgın tereyağıyla sunulduğu kebaptır.
İskender ve Döner Nedir?
Döner için kuzu ya da dana eti yaprak hâlinde kesilip soğan, süt, baharat ve yağla marine edilir, ardından şişe kat kat dizilir. Pişen dış yüzey bıçakla ince ince alınır. İskender, 19. yüzyılda Bursa'da İskender Efendi'nin dönerini yatık şişten dikey şişe taşımasıyla bilinen hâline kavuşmuştur. İskender'de doğranmış pide tabağa yayılır, üzerine döner eti konur, domates sosu ve sıcak tereyağı dökülür, yanına yoğurt eklenir.
Döner Çeşitleri
Et döner porsiyon, ekmek arası, dürüm ve pilav üstü olarak yenir. Erzurum'un yatık şişte pişen cağ kebabı da döner ailesinin akrabasıdır. Tavuk döner ise daha hafif ve ekonomik bir seçenek olarak yaygındır. İskender'in yanında genellikle közlenmiş biber ve domates bulunur.
İskender ve Döner Kaç Kalori?
| Ürün | Porsiyon | Kalori (yaklaşık) |
|---|---|---|
| İskender kebap | 1 porsiyon | 700 kcal |
| Et döner porsiyon | 200 g | 450 kcal |
| Et döner dürüm | 1 adet | 500 kcal |
İskender ve Döner Nerede Yenir?
TrendLis'te İstanbul Kadıköy'deki Kebapçı İskender: İskender İskenderoğlu ile Beşiktaş'taki Kebapçı İskender: Yavuz İskenderoğlu, Bursa geleneğini İstanbul'a taşıyan İskender adreslerindendir. Beşiktaş'ta Karadeniz Pide ve Döner Salonu, Kadıköy'de Nebyan Doğal Kalamış, Bakırköy'de Beyti, Küçükçekmece'de Sürmene Döner ve Fatih'te Şehzade Cağ Kebap da listede yer alır. Erzurum Yakutiye'de Dönerci Hacı Baba, İzmir Karabağlar'da Dönerci Kenan, Sakarya Adapazarı'nda Dönerci Ömer, Samsun Çarşamba'da Şehir Lokantası ve Antalya Muratpaşa'da Arzum Döner de döner için uğranabilecek mekânlardır.
İskender ve Döner Hakkında Merak Edilenler
İyi bir dönerin dışı hafif kızarmış, içi sulu olmalıdır. İskender'de tereyağı masada dökülür ve yemek sıcakken yenir. Yanında ayran ya da şıra içmek Bursa geleneğidir.
Döner kalitesinde en belirleyici unsur etin hazırlanışıdır. İyi dönerciler eti günlük olarak marine eder, şişi sabah kendileri sarar ve gün içinde şişin bitmesine dikkat eder. Kıyma katkısı az, yaprak et oranı yüksek döner daha lezzetli kabul edilir. Etin ateşe uzaklığı ve şişin dönüş hızı, dış yüzeyin kızarmasını ve içinin sulu kalmasını sağlar. Usta, yalnızca pişmiş kısmı ince ince keserek etin hep taze kalmasını gözetir.
İskender'in bir sofra ritüeli vardır. Tabak masaya geldikten sonra garson kızgın tereyağını etin ve pidenin üzerine gezdirir; tereyağının cızırtısı yemeğin başladığını haber verir. Bazı mekânlarda domates sosu ayrı bir kapta da getirilir. İskender'in yanına ayran ya da şıra, tatlı olarak da Bursa'nın kestane şekeri ya da peynir tatlısı yakışır. Döner için ise acılı ya da acısız seçeneği, soğan ve domates tercihleri baştan söylenirse siparişiniz damak zevkinize göre hazırlanır.