İskender nerede yenir?

İskender, Türk mutfağının en ikonik lezzetlerinden biri olarak dünya çapında tanınan bir döner kebap çeşididir. 19. yüzyılda Bursa'da İskender Efendi tarafından icat edilen bu eşsiz yemek, ince dilimlenmiş döner etin pideler üzerine yerleştirilip kızgın tereyağı ve özel domates sosuyla buluşturulmasıyla hazırlanır. Yanında sunulan yoğurt ve közlenmiş biberlerle birlikte İskender, görsel ve lezzet olarak tam bir şölen sunar. Bursa'nın gurur kaynağı olan bu yemek, bugün Türkiye'nin her yerinde ve dünyanın birçok ülkesinde sevilerek tüketilmektedir. TrendLis olarak İskender'in tarihçesini, tarifini ve en iyi yenileceği mekanları sizler için derledik.

İskender Nedir?

İskender, Osmanlı döneminde Bursa'da yaşayan Hacı İskender Efendi (İskender Mehmet Efendi) tarafından 1867 yılında icat edildiği kabul edilen bir kebap türüdür. İskender Efendi, döneri yatay şişten dikey şişe çevirerek pişirme yöntemini geliştirmiş ve bu eti pide üzerinde tereyağı ve domates sosuyla servis etme fikrini ortaya koymuştur.

İskender'in temelinde ince kesilen yaprak döner bulunur. Bu döner, taze pişirilmiş ve küçük parçalara bölünmüş pide ekmeğinin üzerine serilir. Ardından üzerine özel domates sosu dökülür ve son olarak kızgın tereyağı gezdirilir. Yanında süzme yoğurt ve közlenmiş yeşil biber ile servis edilir.

Bursa'da "İskender" dendiğinde tescilli bir marka ve bir yemek kültürü kastedilir. Kebapçı İskender ailesi, İskender markasını tescil ettirmiş ve bu ismi sadece kendi restoranlarında kullanma hakkına sahiptir. Ancak aynı tarif, Türkiye genelinde "İskender kebap" veya "Bursa kebabı" adıyla yaygın olarak sunulmaktadır.

İskender Nasıl Yapılır? (Tarif)

Malzemeler

• 500 g yaprak döner eti (kuzu veya dana)
• 2 adet pide ekmeği
• 100 g tereyağı
• 2 su bardağı domates sosu
• 1 su bardağı süzme yoğurt
• 3-4 adet yeşil sivri biber (közlenmiş)
• 2 adet domates (közlenmiş)
• Tuz ve karabiber

• Domates Sosu için:
• 4-5 adet olgun domates (rendelenmiş)
• 1 yemek kaşığı domates salçası
• 2 yemek kaşığı tereyağı
• 1 çay kaşığı tuz
• 1 çay kaşığı şeker
• Yarım çay kaşığı karabiber

Yapılışı

1. Önce domates sosunu hazırlayın: Tereyağında salçayı kavurun, rendelenmiş domatesleri ekleyin. Tuz, şeker ve karabiber ile tatlandırıp kısık ateşte 15-20 dakika kaynatın.
2. Pide ekmeklerini küçük kare parçalar halinde kesin ve servis tabağının tabanına dizin.
3. Döner eti ince yapraklar halinde kesin veya hazır yaprak döner kullanın.
4. Kesilen döner etlerini pide parçalarının üzerine düzgünce yerleştirin.
5. Hazırladığınız sıcak domates sosunu etlerin üzerine gezdirin.
6. Tabağın bir kenarına süzme yoğurt koyun.
7. Tereyağını küçük bir tavada eriterek kızgın hale getirin, hafif köpürmeye başlayınca etlerin üzerine cızırdatarak dökün.
8. Közlenmiş yeşil biber ve domatesi tabağın yanına ekleyin.
9. Sıcak servis edin; İskender soğudukça lezzetinden kaybeder.
10. İsteğe bağlı olarak üzerine kırmızı pul biber serpebilirsiniz.

İskender Kaç Kalori?

İskender, zengin içeriği nedeniyle yüksek kalorili bir yemektir. Tereyağı ve pide ekmeği kalori değerini artıran başlıca unsurlardır. Aşağıda farklı porsiyon seçeneklerinin kalori değerlerini bulabilirsiniz:

İskender kalorisi yüksek bir yemek olmasına rağmen, protein değeri de oldukça yüksektir. Diyet yapanlar yarım porsiyon tercih edebilir veya pide ekmeği miktarını azaltarak kalori değerini düşürebilir. Tereyağı yerine daha az yağ kullanılmasını talep etmek de bir seçenektir.

İskender Nerede Yenir?

İskender'in anavatanı Bursa'dır ve en otantik İskender deneyimi burada yaşanır. Kebapçı İskender, 1867'den bu yana aynı aile tarafından işletilen ve İskender markasının sahibi olan tarihi mekandır. Bursa'da bunun dışında da onlarca kaliteli İskender restoranı bulunur.

İstanbul'da da pek çok Bursa usulü İskender restoranı mevcuttur. Beyoğlu, Kadıköy ve Beşiktaş gibi semtlerde kaliteli İskender sunan mekanlar bulabilirsiniz. Ankara, İzmir, Antalya gibi büyük şehirlerde de Bursa tarzı İskender restoranları yaygındır.

TrendLis üzerinden şehrinizdeki en iyi İskender mekanlarını keşfedebilir, kullanıcı puanlarını ve yorumlarını inceleyebilirsiniz.

İskender Çeşitleri

Klasik İskender, kuzu veya dana yaprak döner ile yapılır. Tavuk İskender, aynı sunumun tavuk dönerle hazırlanmış halidir ve daha hafif bir alternatif sunar. Bazı mekanlar karışık İskender seçeneği de sunarak hem et hem tavuk döneri aynı tabakta buluşturur.

Kaşarlı İskender, klasik İskender'in üzerine kaşar peyniri eklenmesiyle hazırlanır. Fırın İskender ise hazırlanan İskender'in fırında kısa süre gratine edilmesiyle oluşturulur. Bazı modern mekanlar mantarlı, sebzeli veya farklı soslarla İskender varyasyonları da sunmaktadır.

Porsiyon büyüklüğü olarak yarım, tam ve bir buçuk porsiyon seçenekleri standart olarak sunulur. Çocuk porsiyon sunan mekanlar da mevcuttur.

İskender Hakkında Merak Edilenler

İskender, Türk mutfak tarihinin en tartışmalı yemeklerinden biridir. İskender adının tescilli bir marka olması, diğer restoranların bu ismi kullanıp kullanamayacağı konusunda hukuki tartışmalara yol açmıştır. Mahkeme kararlarıyla "İskender" markası koruma altına alınmış olsa da "İskender kebap" ifadesi yaygın olarak kullanılmaya devam etmektedir.

İskender yapmanın en önemli sırrı, tereyağının kızgın halde etin üzerine dökülmesidir. Bu işlem "cızırdatma" olarak adlandırılır ve İskender'e karakteristik lezzetini kazandırır. Domates sosunun ev yapımı olması da lezzeti önemli ölçüde etkiler.

İskender mutlaka sıcak servis edilmelidir. Soğuyan İskender, tereyağının katılaşması ve pidenin yumuşaması nedeniyle lezzetinden önemli ölçüde kaybeder. Bu nedenle İskender siparişi verildiğinde hemen tüketilmesi önerilir.