Çiğ börek, ince açılmış hamurun içine çiğ kıyma harcı konularak yarım ay şeklinde kapatılması ve kızgın yağda pişirilmesiyle hazırlanan, Türk-Tatar mutfağının en özel börek çeşitlerinden biridir. "Tatar böreği" olarak da bilinen çiğ börek, adını hamurun içine konulan kıymanın çiğ olarak eklenmesinden alır. Kızartma sırasında hem hamur hem de iç pişer ve muhteşem bir lezzet ortaya çıkar. Çıtır çıtır dış kabuğu ve sulu, lezzetli iç malzemesiyle çiğ börek, Türk mutfağının en sevilen lezzetlerinden biridir. Eskişehir bu böreğin en meşhur olduğu şehir olarak bilinir.
Çiğ Börek Nedir?
Çiğ börek, Kırım Tatar mutfağından Anadolu'ya geçen geleneksel bir börek çeşididir. Hamurun çok ince açılarak içine çiğ kıyma, soğan, tuz ve karabiber harcı konulması, yarım ay şeklinde kapatılıp kenarlarının çatalla bastırılmasıyla şekillendirilir. Kızgın yağda her iki tarafı da altın rengi olana kadar pişirilir. Çiğ böreğin en önemli özelliği hamurun kağıt gibi ince açılmasıdır. İçindeki çiğ kıyma, kızartma sırasında kendi suyunda buharlaşarak pişer ve bu da böreğin içini son derece sulu ve lezzetli kılar. Eskişehir'in en meşhur yöresel lezzeti olan çiğ börek, şehrin gastronomi sembolüdür.
Çiğ Börek Nasıl Yapılır? (Tarif)
Malzemeler
- Hamur: 3 su bardağı un, 1 yumurta, 1 çay kaşığı tuz, 1 yemek kaşığı sirke, ½ su bardağı su, nişasta (açmak için)
- İç harç: 300 g yağsız dana kıyma (çiğ), 2 adet soğan (rendelenmiş), tuz, karabiber
- Kızartmak için sıvı yağ
Yapılışı
- Hamur malzemelerini yoğurup elastik bir hamur elde edin. 30 dakika dinlendirin.
- Çiğ kıymayı rendelenmiş soğan, tuz ve karabiberle iyice yoğurun.
- Hamuru bezelere ayırıp nişasta kullanarak çok ince açın.
- Açılan hamurun bir yarısına ince bir tabaka halinde kıyma harcı yayın.
- Diğer yarısını üzerine kapatıp kenarlarını çatalla bastırarak yapıştırın.
- Fazla hamuru keserek düzgün bir yarım ay şekli verin.
- Kızgın yağda orta ateşte her iki tarafı altın rengi olana kadar pişirin.
- Kağıt havlu üzerinde yağını süzdürüp sıcak servis edin.
Çiğ Börek Kaç Kalori?
Çiğ börek kızartma yöntemiyle pişirildiği için orta-yüksek kalorili bir yemektir.
| Çeşit | Porsiyon | Kalori (kcal) |
|---|---|---|
| Kıymalı Çiğ Börek | 1 adet (orta boy) | 250 |
| Peynirli Çiğ Börek | 1 adet (orta boy) | 220 |
| Patatesli Çiğ Börek | 1 adet (orta boy) | 230 |
Çiğ börek protein ve karbonhidrat açısından dengeli bir yemektir. Kıyma demir ve B12 vitamini sağlar.
Çiğ Börek Nerede Yenir?
Çiğ böreğin en meşhur adresi Eskişehir'dir. Eskişehir'deki geleneksel börekçiler çiğ böreği sanat seviyesine taşımıştır. İstanbul, Ankara ve diğer büyük şehirlerde de Eskişehir usulü çiğ börek sunan mekanlar bulunur. TrendLis ile en iyi çiğ börek mekanlarını keşfedin.
Çiğ Börek Çeşitleri
Kıymalı (klasik), peynirli, patatesli ve ıspanaklı çiğ börek en bilinen çeşitlerdir. Kıymalı olan en otantik ve en çok tercih edilen versiyondur.
Çiğ Börek Hakkında Merak Edilenler
Çiğ böreğin başarılı olması için hamurun kağıt gibi ince açılması şarttır. Kıymanın yağsız olması ve soğanın iyi rendelenmesi önemlidir. Kızartma yağının doğru ısıda olması böreğin hem pişmesini hem de çıtır olmasını sağlar.
Çiğ Börek Neden Eskişehir'de Meşhur?
Çiğ börek, Kırım Tatarlarının mutfağından gelir; Kırım'da ve Tatar topluluklarında "çiburek" adıyla bilinir. 19. yüzyılda Kırım'dan Anadolu'ya göç eden Tatarların önemli bir bölümü Eskişehir ve çevresine yerleşti. Bu topluluk mutfak geleneklerini yaşattı ve çiğ börek zamanla şehrin kimliğiyle özdeşleşti. Bugün Eskişehir'de çiğ börek salonları şehrin en bilinen yemek adresleri arasındadır ve şehre gelen ziyaretçilerin listesinde ilk sıralarda yer alır.
Çiğ böreğin Eskişehir'le bu kadar özdeşleşmesinin bir nedeni de yemeğin bir salon kültürüne dönüşmesidir: sipariş üzerine açılan hamur, gözünüzün önünde doldurulup kızartılır ve sıcak sıcak masaya gelir. Şehrin diğer lezzetleri için Eskişehir'de ne yenir rehberine bakabilirsiniz.
Bursa ve İstanbul'da Çiğ Börek
Çiğ börek yalnızca Eskişehir'de değil, Tatar ve Balkan göçmenlerinin yoğun yaşadığı Marmara şehirlerinde de sevilir. TrendLis'te Bursa'da Osmangazi'deki Akay Çiğ Börek bu lezzete odaklanan adresler arasında listeleniyor. İstanbul'da ise Beyoğlu'ndaki Sabırtaşı Restoran, çiğ börek sayfasında yer alan mekândır.
İyi Çiğ Börek Nasıl Anlaşılır?
- Hamur: Yüzeyi küçük kabarcıklarla kaplı, çıtır ve ince olmalı.
- İç: Isırdığınızda içinden hafif bir et suyu gelmeli; kuru iç, kıymanın önceden pişirildiğini ya da çok yağsız olduğunu gösterir.
- Yağ: Börek yağ çekmemiş olmalı, peçeteye bastırıldığında fazla yağ bırakmamalı.
- Servis: Çiğ börek sıcak yenir; beklemiş börek hızla yumuşar. Yanında ayran klasik eşlikçidir.
Çiğ börek siparişinde genellikle adet ya da porsiyon üzerinden hesap yapılır. Kıymalı klasik versiyonun yanında peynirli çiğ börek de çoğu salonda bulunur. Bir öğle yemeği için iki üç adet çiğ börek ve bir ayran, çoğu kişi için yeterlidir. Börek sipariş üzerine kızartıldığı için kısa bir bekleme normaldir ve tazeliğin de işaretidir.