Aşure, Türk ve İslam kültüründe derin bir yere sahip olan geleneksel bir tatlıdır. Buğday, nohut, kuru fasulye gibi tahıl ve baklagillerin yanı sıra kuru meyveler, kuruyemişler ve çeşitli baharatlarla hazırlanan bu zengin tatlı, özellikle Muharrem ayında yapılarak komşulara ve yakınlara dağıtılır. Rivayete göre Hz. Nuh'un Tufan'dan sonra gemide kalan son malzemeleri bir araya getirerek yaptığı bu tatlıya "Nuh'un Tatlısı" da denir. Aşure, birlik ve beraberliğin, paylaşmanın simgesi olarak kültürel bir değer taşır. TrendLis olarak aşure kültürünü ve en lezzetli tariflerini sizlerle paylaşıyoruz.
Aşure Nedir?
Aşure, en az yedi farklı malzeme kullanılarak hazırlanan, tahıl ve baklagil bazlı geleneksel bir Türk tatlısıdır. Adı Arapça "aşara" (on) kelimesinden gelir ve Muharrem ayının onuncu gününe (Aşure Günü) atıfta bulunur. Osmanlı döneminde saraydan halka kadar her kesimde yapılan aşure, toplumsal dayanışmanın ve paylaşımın sembolüdür. Geleneksel olarak büyük kazanlarda pişirilir ve komşulara, akrabalara ve ihtiyaç sahiplerine dağıtılır. Aşurenin her malzemesinin bir anlamı olduğuna inanılır; buğday bereketi, nohut zenginliği, kuru üzüm tatlılığı simgeler. Bölgeden bölgeye malzeme çeşitliliği değişse de temel yapı aynı kalır.
Aşure Nasıl Yapılır? (Tarif)
Malzemeler
- 1 su bardağı aşurelik buğday
- ½ su bardağı nohut
- ½ su bardağı kuru fasulye
- ½ su bardağı pirinç
- 2 su bardağı şeker
- ½ su bardağı kuru üzüm
- ½ su bardağı kuru kayısı (doğranmış)
- ½ su bardağı kuru incir (doğranmış)
- 3 yemek kaşığı nişasta
- 1 litre su
- Üzeri için: nar, tarçın, ceviz, fındık, çam fıstığı
- 1 çay kaşığı gül suyu
Yapılışı
- Buğday, nohut ve kuru fasulyeyi bir gece önceden ayrı kaplarda suda bekletin.
- Ertesi gün bekletilmiş bakliyatları ayrı tencerelerde yumuşayana kadar haşlayın.
- Pirinci yıkayıp ayrı bir tencerede haşlayın.
- Büyük bir tencereye haşlanmış buğday, nohut, fasulye ve pirinci alın.
- Üzerine su ekleyin ve karıştırarak kaynatın.
- Kuru meyveleri (üzüm, kayısı, incir) ekleyin.
- Şekeri ilave edip karıştırın.
- Nişastayı soğuk suda eritip tencereye ekleyin, kıvam alana kadar pişirin.
- Gül suyunu ekleyin ve ocaktan alın.
- Kaselere paylaştırın, soğuduktan sonra üzerine nar, tarçın, ceviz ve fındık serpin.
- Buzdolabında en az 4 saat dinlendirip soğuk servis yapın.
Aşure Kaç Kalori?
Aşure, içindeki tahıl, baklagil ve kuru meyveler sayesinde besin değeri yüksek bir tatlıdır:
| Çeşit | Porsiyon | Kalori (kcal) | Karbonhidrat (g) | Lif (g) |
|---|---|---|---|---|
| Klasik Aşure | 1 kase (200 g) | 280 | 55 | 4 |
| Az Şekerli Aşure | 1 kase (200 g) | 220 | 44 | 4 |
| Kuruyemişli Aşure | 1 kase (220 g) | 320 | 52 | 5 |
Aşure Nerede Yenir?
Aşure genellikle evlerde yapılan ve paylaşılan bir tatlı olsa da Muharrem ayında birçok restoran, lokanta ve kurumsal mekan aşure ikramında bulunur. İstanbul'da camilerin çevresinde, kültür merkezlerinde ve bazı muhallebicilerde özel dönemlerde aşure servisi yapılır. Yıl boyunca aşure sunan muhallebiciler ve geleneksel lokantalar da mevcuttur. TrendLis üzerinden Muharrem ayı döneminde aşure etkinlikleri ve ikramları hakkında bilgi edinebilirsiniz.
Aşure Çeşitleri
Aşure bölgeden bölgeye farklılık gösterir. Klasik aşure, hurmalı aşure, portakallı aşure, gül sulu aşure ve şekersiz aşure (hurma ile tatlandırılan) başlıca çeşitlerdir. Bazı bölgelerde aşureye kuşburnu veya erik eklenir. Karadeniz'de fındıklı aşure öne çıkarken, Güneydoğu'da nar ve Antep fıstığı süslemesi tercih edilir.
Aşure Hakkında Merak Edilenler
Aşurenin en önemli kuralı en az yedi farklı malzeme içermesidir. Geleneksel olarak tek sayı malzeme kullanılması tercih edilir. Aşure yapılırken bakliyatların önceden ıslatılması ve ayrı ayrı haşlanması çok önemlidir. Birlikte haşlanan malzemeler farklı pişme sürelerine sahip olduğundan eşit pişmeyebilir.