Sütlaç, Türk mutfağının en sevilen sütlü tatlılarından biridir. Pirinç, süt ve şekerle hazırlanan bu klasik tatlı, hem soğuk hem de fırında kızartılmış olarak tüketilir. Osmanlı saray mutfağından günümüze ulaşan sütlaç, her yaştan insanın severek yediği hafif ve lezzetli bir tatlıdır. Fırında üstü karamelize edilen sütlaç, özellikle lokanta ve muhallebicilerde en çok sipariş edilen tatlılar arasında yer alır. Türkiye'nin her köşesinde farklı sunumlarıyla karşılaşabileceğiniz sütlaç, evde yapımı da oldukça kolay olan pratik bir tatlıdır. TrendLis olarak en iyi sütlaç yapan mekanları sizler için derledik.
Sütlaç Nedir?
Sütlaç, pirinç tanelerinin süt içinde pişirilmesi ve şekerle tatlandırılmasıyla elde edilen geleneksel bir Türk sütlü tatlısıdır. Kelime anlamı "sütlü aş" olan sütlaç, tarih boyunca birçok medeniyette farklı biçimlerde hazırlanmıştır. Osmanlı döneminde saray mutfağının önemli tatlıları arasında yer alan sütlaç, helvahane defterlerinde sıkça geçer. Türk mutfağındaki sütlaç, dünya mutfaklarındaki "rice pudding"den nişasta kullanımı ve fırınlanma tekniğiyle ayrılır. Pirinç nişastası veya mısır nişastası eklenerek kıvam kazanan sütlaç, güveç kaplarda fırınlanarak üzeri kızartılır. Bu karamelize yüzey, Türk sütlacının karakteristik özelliğidir. Sütlacın yoğunluğu, pirinç miktarı ve nişasta oranı ile ayarlanır.
Sütlaç Nasıl Yapılır? (Tarif)
Malzemeler
- 1 su bardağı pirinç (yıkanmış)
- 1 litre süt
- 1 su bardağı şeker
- 2 yemek kaşığı pirinç unu veya nişasta
- 2 su bardağı su (pirinci haşlamak için)
- 1 paket vanilya
- Üzeri için: 1 yumurta sarısı (fırında kızartma için)
Yapılışı
- Pirinci bol suda yıkayın ve tencerede 2 su bardağı su ile yumuşayana kadar haşlayın.
- Haşlanan pirinçlere sütü ekleyin ve kısık ateşte karıştırarak kaynatın.
- Şekeri ekleyin ve karıştırmaya devam edin.
- Nişastayı az miktar soğuk sütte eritin ve tencereye ekleyin.
- Vanilya ilave edin, kıvam alana kadar 15-20 dakika karıştırarak pişirin.
- Güveç kaplara paylaştırın.
- Üzerine yumurta sarısı sürün.
- Önceden ısıtılmış 200°C fırında üzeri kızarana kadar 15-20 dakika pişirin.
- Fırından çıkarıp soğumaya bırakın, buzdolabında en az 2 saat dinlendirin ve soğuk servis yapın.
Sütlaç Kaç Kalori?
Sütlaç, diğer şerbetli tatlılara kıyasla daha düşük kalorili bir seçenektir. Porsiyon ve çeşide göre kalori değerleri:
| Sütlaç Çeşidi | Porsiyon | Kalori (kcal) | Karbonhidrat (g) | Protein (g) |
|---|---|---|---|---|
| Fırında Sütlaç | 1 kase (200 g) | 250 | 42 | 6 |
| Soğuk Sütlaç | 1 kase (200 g) | 230 | 40 | 6 |
| Tarçınlı Sütlaç | 1 kase (200 g) | 240 | 41 | 6 |
| Light Sütlaç | 1 kase (200 g) | 180 | 34 | 5 |
Sütlaç Nerede Yenir?
İstanbul'da sütlaç denince akla ilk gelen adres Sultanahmet Köftecisi'nin karşısındaki tarihi muhallebicilerdir. Hünkar Lokantası, Lades Muhallebicisi ve Konyalı Lokantası da ünlü sütlaç mekanlarıdır. Bursa'da İskender restoranları, Ankara'da Hacı Arif Bey ve geleneksel lokantalar kaliteli sütlaç sunar. Muhallebiciler, pastaneler ve geleneksel Türk lokantaları sütlacın en çok tüketildiği mekanlardır. TrendLis üzerinden şehrinizdeki en iyi sütlaç yapan mekanları keşfedebilirsiniz.
Sütlaç Çeşitleri
Fırında sütlaç en klasik ve yaygın çeşittir. Soğuk sütlaç, tarçınlı sütlaç, karamelli sütlaç, çikolatalı sütlaç, meyveli sütlaç ve vegan sütlaç (bitkisel sütle) diğer popüler çeşitlerdir. Bazı bölgelerde sütlacın üzerine tarçın ve fındık serpilirken, bazı yerlerde kaymak eklenerek servis edilir. Son yıllarda hindistancevizli sütlaç ve matcha sütlaç gibi fusion yorumlar da modern kafelerde karşımıza çıkmaktadır.
Sütlaç Hakkında Merak Edilenler
Sütlacın en önemli sırrı pirincin iyi haşlanması ve sütün kısık ateşte uzun süre pişirilmesidir. Karıştırma işlemi sürekli yapılmalıdır, aksi halde dibe yapışabilir. Fırında pişirme aşaması opsiyonel olup karamelize yüzey isteyenler için önerilir. Sütlaç buzdolabında 3-4 gün saklanabilir.