Karnabahar, lahanagiller ailesinden, beyaz çiçek başlarıyla tanınan bir kış sebzesidir. Türk mutfağında kıymalı ya da zeytinyağlı tencere yemeği, kızartma, graten ve salata olarak pişirilir. Esnaf lokantalarında sonbahar ve kış aylarında menüde sıkça yer alır.
Karnabahar Nedir?
Karnabaharın yenen kısmı, sıkı biçimde kümelenmiş çiçek tomurcuklarından oluşan başıdır. Hafif tatlımsı ve nötr bir tadı olduğu için baharat, yoğurt ve soslarla kolayca uyum sağlar. Türkiye'de en çok ekim ile mart arasında pazarlarda bulunur. Lif, C vitamini ve K vitamini bakımından zengin, kalorisi düşük bir sebzedir.
Karnabahar Nasıl Pişirilir?
Kıymalı karnabahar: Soğan ve kıyma kavrulur, salça eklenir, ardından çiçeklerine ayrılmış karnabahar ve bir miktar su ilavesiyle tencerede pişirilir. Yanında pilav ve yoğurtla servis edilir.
Zeytinyağlı karnabahar: Karnabahar, havuç ve patatesle birlikte zeytinyağı ve limonla pişirilir; ılık ya da soğuk yenir.
Karnabahar kızartması: Önce hafifçe haşlanan karnabahar, yumurta ve una bulanarak kızartılır; sarımsaklı yoğurtla servis edilir.
Fırında karnabahar: Beşamel sos ve kaşarla graten olarak ya da zeytinyağı ve baharatla bütün hâlde fırınlanarak hazırlanır.
Karnabaharın pişerken çıkan kokusunu azaltmak için haşlama suyuna biraz süt ya da limon suyu eklemek eski bir mutfak ipucudur.
Karnabahar Kaç Kalori?
| Ürün | Porsiyon | Kalori (yaklaşık) |
|---|---|---|
| Haşlanmış karnabahar | 100 g | 25 kcal |
| Zeytinyağlı karnabahar | 1 porsiyon | 150 kcal |
| Kıymalı karnabahar | 1 porsiyon | 230 kcal |
| Karnabahar kızartması | 1 porsiyon | 300 kcal |
Karnabahar Nerede Yenir?
Karnabahar yemeği en çok esnaf lokantalarında ve ev yemekleri sunan mekânlarda, özellikle kış aylarında bulunur. TrendLis'te İstanbul Beyoğlu'ndaki esnaf lokantası Hayvore, menüsünde karnabahar yer alan adreslerdendir. Meyhanelerde ise karnabahar çoğunlukla kızartma ya da turşu olarak, meze tabaklarında karşınıza çıkar.
Karnabaharın Yanında Ne Yenir?
Kıymalı karnabahar en çok pirinç pilavı ve yoğurtla birlikte yenir. Zeytinyağlı karnabahar ise soğuk bir yemek olarak tek başına ya da diğer zeytinyağlılarla birlikte servis edilir. Karnabahar kızartmasının yanına sarımsaklı yoğurt ve domates sosu çok yakışır. Esnaf lokantalarında karnabahar yemeğinin yanına bir kase mercimek çorbası ve turşu eklenerek tam bir öğle yemeği oluşturulur.
Karnabahar, lahanagiller ailesinden brokoliyle de sıkça karşılaştırılır. İki sebze benzer pişirme yöntemleriyle hazırlanabilir; brokolinin tadı biraz daha belirgin, karnabaharınki ise daha yumuşaktır.
Karnabahar Hakkında Merak Edilenler
Taze karnabaharın başı beyaz, sıkı ve lekesiz, yaprakları ise canlı yeşil olmalıdır. Düşük karbonhidratlı beslenenler karnabaharı rendeleyerek pirinç yerine ya da püre hâlinde patates yerine kullanır. Karnabahar turşusu da kış sofralarının sevilen eşlikçilerindendir.
Karnabahar beyaz renginin yanı sıra mor, turuncu ve yeşil renkli çeşitlerle de yetiştirilir. Yeşil çeşitlerden biri olan romanesco, sivri ve spiral biçimli çiçek başlarıyla dikkat çeker. Bu renkli türler, salatalarda ve fırın yemeklerinde tabağa görsel bir canlılık katar.
Karnabahar Kızartması Nasıl Çıtır Olur?
Karnabahar kızartmasının en sık yaşanan sorunu, dışının yumuşak ve yağlı kalmasıdır. Çıtır bir sonuç için birkaç basit kural yeterlidir:
- Kısa haşlama: Karnabahar çiçekleri yalnızca birkaç dakika haşlanmalı, tamamen yumuşamamalıdır.
- İyice kurulama: Haşlanan çiçekler süzülüp soğumaya bırakılmalı, üzerinde su kalmamalıdır; ıslak sebze yağı sıçratır ve kaplamayı tutmaz.
- İnce kaplama: Önce una, sonra çırpılmış yumurtaya bulamak yeterlidir; isteyenler una biraz mısır nişastası ekleyerek daha çıtır bir kabuk elde edebilir.
- Doğru yağ ısısı: Yağ yeterince kızgın olmalı, tavaya az sayıda parça atılmalıdır.
Kızaran karnabahar kâğıt havlu üzerinde fazla yağını bıraktıktan sonra sarımsaklı yoğurtla sıcak servis edilir.
Karnabahar Çeşitleri
Pazarda en sık görülen beyaz karnabaharın yanında farklı renk ve türler de bulunur. Mor karnabahar, pişirildiğinde rengini kısmen korur ve salatalara renk katar. Turuncu karnabahar hafif tatlımsı bir tada sahiptir. Romanesko ise sivri, spiral çiçekleriyle dikkat çeken, karnabahar ile brokoli arasında bir tada sahip bir türdür. Bu çeşitlerin hepsi beyaz karnabaharla aynı yöntemlerle pişirilebilir.
Karnabahar Turşusu ve Meze Olarak Karnabahar
Karnabahar, Türk mutfağında karışık turşunun vazgeçilmez sebzelerindendir; havuç, lahana ve biberle birlikte kurulur. Meyhanelerde ise karnabahar kızartması, yoğurtlu ya da domates soslu sıcak meze olarak sıkça sunulur. TrendLis'te İstanbul Beyoğlu'ndaki esnaf lokantası Hayvore, karnabahar yemeğini menüsünde sunan adreslerdendir. Kış aylarında benzer tencere yemekleri için esnaf lokantası rehberine göz atabilirsiniz.
Karnabahar, kış aylarında pazarlarda en bol ve en uygun fiyatlı sebzelerden biri olduğu için esnaf lokantalarının mevsimlik menülerinde sıkça yer alır. Taze karnabahar seçerken çiçek başının sıkı, beyaz ve lekesiz olmasına, yapraklarının ise canlı yeşil kalmasına dikkat etmek gerekir. Sararmış ya da kararmış lekeler sebzenin bekletildiğini gösterir. Buzdolabında, yıkanmadan ve kâğıda sarılı olarak saklanan karnabahar birkaç gün tazeliğini korur.