Şaşlık, iri parçalar halinde doğranan etin soğan ve baharatlarla marine edilip şişe dizilerek kömür ateşinde pişirilmesiyle hazırlanan bir şiş kebaptır. Kafkasya, Rusya ve Orta Asya'da çok yaygın olan şaşlık, Türkiye'de de kuşbaşı şiş kebabın akrabası olarak bilinir.
Şaşlık Nedir?
Şaşlık, Türkçedeki şiş kelimesiyle aynı kökten gelen bir addır ve Kırım Tatarları aracılığıyla Rusçaya geçtiği kabul edilir. Kuzu, dana, domuz ya da tavuk etiyle yapılabilir; Türkiye'de kuzu ve dana eti kullanılır. Şaşlığı Türk şiş kebabından ayıran özellik, etin daha iri parçalar halinde kesilmesi ve uzun süre soğan, sirke ya da limonla marine edilmesidir. Kafkas ve Orta Asya usulünde kebap genellikle ince doğranmış soğan, taze otlar ve lavaşla servis edilir.
Şaşlık Nasıl Yapılır?
Kuzu ya da dana eti iri kuşbaşı doğranır. Halka halka doğranmış soğan, tuz, karabiber, kişniş ya da kimyon ve biraz sirke veya limon suyuyla ovularak birkaç saat, tercihen bir gece marine edilir. Et parçaları geniş şişlere dizilir; arada soğan, biber ya da domates de kullanılabilir. Közde, ara ara çevrilerek dışı kızarıp içi sulu kalana kadar pişirilir. Lavaş, sumaklı soğan, közlenmiş sebze ve taze otlarla sunulur.
Şaşlık Kaç Kalori?
| Ürün | Porsiyon | Kalori (yaklaşık) |
|---|---|---|
| Kuzu şaşlık | 1 porsiyon (yaklaşık 200 g et) | 500 kcal |
| Şaşlık, lavaş ve garnitürle | 1 porsiyon | 750 kcal |
Şaşlık Nerede Yenir?
TrendLis'te şaşlık, İstanbul Beyoğlu'ndaki Restoran Modern'in menüsünde yer alır. Modern Türk mutfağı sunan restoran şaşlığı patlıcan beğendi, ızgara köy biberi ve taze baharat salatasıyla servis eder. Bunun dışında Kafkas, Azerbaycan ve Orta Asya mutfağı sunan restoranlar ile ocakbaşı mekânları şaşlık bulabileceğiniz başlıca adreslerdir.
Şaşlık Hakkında Merak Edilenler
Şaşlığın sulu kalmasının sırrı marinasyon süresi ve etin fazla pişirilmemesidir. Soğanlı marinasyon eti yumuşatır ve ona hafif tatlı bir aroma verir. İran mutfağındaki şişlikten farklı olarak şaşlıkta kemiksiz kuşbaşı et kullanılır.
Şaşlık, Kafkasya ve eski Sovyet coğrafyasında yalnızca bir yemek değil, aynı zamanda bir buluşma ve kutlama geleneğidir. Hafta sonları açık havada mangal başında toplanıp şaşlık pişirmek, bu bölgelerde yaygın bir sosyal etkinliktir. Azerbaycan, Gürcistan, Ermenistan, Özbekistan ve Rusya'da şaşlığın marinasyonu ve sunumu ülkeden ülkeye farklılık gösterir. Bazı yerlerde nar ekşisi ya da nar taneleriyle, bazılarında ise ekşi erik sosu ve taze otlarla servis edilir. Türkiye'de şaşlık, Kafkas ve Azerbaycan mutfağı sunan restoranların yanı sıra modern Türk mutfağı restoranlarında da yeniden yorumlanmaktadır. Evde yapmak isteyenler için etin oda sıcaklığına gelmesini beklemek ve şişleri kömür iyice köze döndükten sonra ateşe koymak, şaşlığın sulu ve eşit pişmesi için önemlidir. Yanında ayran ya da kompostoyla servis edilmesi yaygındır.
Şaşlık için en uygun et, kuzu ya da danadan hafif yağlı kısımlardır.
Şaşlık Restoranı Nasıl Seçilir?
"Şaşlık restaurant" araması yapanlar genellikle şaşlığı iyi pişiren bir mekân arıyor. Şaşlık basit görünen ama malzeme ve ateş kontrolüne çok bağlı bir yemektir. Restoran seçerken şunlara bakmak işinizi kolaylaştırır:
- Ateş: Kömür ya da odun közünde pişiren mekânlar, şaşlığa beklenen isli aromayı verir.
- Et: Kuzu ya da dana etinin hangi bölümünden kesildiği sorulabilir; biraz yağlı parçalar daha sulu sonuç verir.
- Marinasyon: İyi mekânlar eti en az birkaç saat, çoğu zaman bir gece önceden soğanla marine eder.
- Mutfak: Kafkas, Azerbaycan, Özbek ve Rus mutfağı sunan restoranlar şaşlığı geleneksel biçimde yapan başlıca adreslerdir.
Menüde Şaşlık: Tavuk Şaşlık ve Kuzu Şaşlık
Türkiye'deki menülerde şaşlık kelimesi iki farklı anlamda kullanılabilir. Kafkas ve Orta Asya mutfağı sunan restoranlarda şaşlık, marine edilmiş iri et parçalarının közde pişirildiği klasik şiştir. Pek çok Türk lokantasında ise "tavuk şaşlık" ya da "et şaşlık" denildiğinde, et parçalarının arasına biber, soğan ve domates dizilerek hazırlanan sebzeli şiş kastedilir. Tavuk şaşlık daha hafif ve hızlı pişen bir seçenektir; kuzu şaşlık ise daha yoğun lezzetli ve doyurucudur. Sipariş öncesi hangi versiyonun geleceğini sormak sürprizleri önler.
Şaşlık Yerine Neler Denenebilir?
Şaşlık sevenler benzer lezzetleri Türk mutfağının ocakbaşı tabaklarında da bulabilir. Kuşbaşı şiş kebap, kuzu pirzola ve çöp şiş, közde pişen et seven damaklar için iyi alternatiflerdir. Bu tabakların nerede yenildiğine şiş kebap ve kebap sayfalarından göz atabilirsiniz. İstanbul'da şaşlığın modern bir yorumunu denemek isteyenler için Beyoğlu'ndaki Restoran Modern, TrendLis'te bu sayfada listelenen adrestir.
Evde şaşlık yapmak isteyenler için temel kural, eti küçük doğramamaktır. İri parçalar közde dışı kızarırken içini sulu tutar; küçük doğranan et ise kısa sürede kurur. Şişlere dizerken parçaları birbirine çok sıkı bastırmamak, ısının her yüzeye eşit ulaşmasını sağlar.