Börülce piyazı, haşlanmış kuru börülcenin soğan, domates, maydanoz ve sosla harmanlanmasıyla hazırlanan bir soğuk meze ve salatadır. Ege ve Akdeniz mutfaklarında sevilen bu piyaz, köfte ve ızgaraların yanında ya da tek başına hafif bir öğün olarak yenir.
Börülce Piyazı Nedir?
Kuru börülce, beyaz zemin üzerinde siyah bir benek taşıyan küçük bir baklagildir. Kuru fasulyeye göre daha çabuk pişer ve daha hafif, hafif tatlımsı bir tada sahiptir. Taze börülce ile karıştırılmamalıdır; taze börülce yeşil kabuklu bir sebzedir ve genellikle zeytinyağlı olarak pişirilir. Börülce piyazı ise kuru tanelerle yapılır.
Antalya mutfağında piyaz, sirkeli tahin sosuyla hazırlanmasıyla diğer bölgelerden ayrılır. Antalya usulü piyaz kuru fasulyeyle yapılırken, aynı sos börülceyle de kullanılır.
Börülce Piyazı Nasıl Yapılır?
Kuru börülce birkaç saat ıslatılır ve taneleri dağılmadan, yumuşayana kadar haşlanır. Süzülen börülce, ince doğranmış kuru ya da taze soğan, domates ve maydanozla karıştırılır. Ege usulünde zeytinyağı, limon suyu ve sirkeyle tatlandırılır. Antalya usulünde ise tahin, sirke, limon suyu, sarımsak ve az suyla akışkan bir sos hazırlanıp piyazın üzerine dökülür. Üzerine haşlanmış yumurta dilimleri ve pul biber eklenerek servis edilir.
Börülce Piyazı Kaç Kalori?
| Ürün | Porsiyon | Kalori (yaklaşık) |
|---|---|---|
| Zeytinyağlı börülce piyazı | 1 porsiyon (200 g) | 230 kcal |
| Tahinli ve yumurtalı börülce piyazı | 1 porsiyon (250 g) | 330 kcal |
Börülce bitkisel protein, lif ve folat bakımından zengindir; bu nedenle piyaz hem doyurucu hem de besleyici bir mezedir.
Börülce Piyazı Nerede Yenir?
Börülce piyazı köftecilerde, meyhanelerde ve zeytinyağlı yemekler sunan lokantalarda bulunur. TrendLis'te Antalya Muratpaşa'daki 7 Mehmet, börülce piyazını domates, taze soğan, maydanoz, haşlanmış yumurta ve sirkeli tahin sosla sunar. Aynı mekânda Antalya piyazı ve cevizli taratorlu kuru börülce de bulunur.
Börülce Piyazının Yanında Ne Yenir?
Börülce piyazı en çok ızgara köfte, şiş köfte ve tavuk ızgaranın yanında sofraya gelir. Antalya'da piyaz ve şiş köfte ikilisi kentin en bilinen lezzet eşleşmelerindendir. Meyhane sofralarında ise diğer soğuk mezelerle birlikte servis edilir. Hafif bir öğle yemeği arayanlar için börülce piyazı, yanına bir dilim ekmekle tek başına da doyurucu olur.
Börülce piyazı, buzdolabında bir iki gün saklanabilir; ancak domates ve soğan, servis öncesinde eklendiğinde daha taze bir lezzet verir.
Börülce Piyazı Hakkında Merak Edilenler
Börülcenin taneleri haşlanırken dağılmaması için suyun hafif kaynaması ve tuzun pişmenin sonunda eklenmesi önerilir. Piyaz, sosunu çektikçe lezzetlenir; servis öncesinde bir süre dinlendirmek faydalıdır.
Kuru börülce, kuru fasulyeye göre daha kısa sürede pişer ve genellikle uzun süre ıslatılmasına gerek kalmaz. Bu özelliği, börülce piyazını pratik bir meze seçeneği hâline getirir. Tahinli sosu servis öncesinde dökmek, piyazın daha taze görünmesini sağlar.
Kuru Börülce ile Kuru Fasulye Arasındaki Fark
Börülce piyazı ile klasik fasulye piyazı ilk bakışta benzer görünse de baklagilin kendisi farklıdır. Kuru börülce, kuru fasulyeden daha küçük ve daha oval tanelidir; tanenin bir kenarında belirgin siyah bir benek bulunur. Kuru fasulye ise daha iri, düz beyaz tanelidir. Börülcenin kabuğu daha incedir ve daha kısa sürede pişer; tadı da fasulyeye göre daha hafif ve hafif fındıksıdır. Bu yüzden börülce piyazı, fasulye piyazına göre daha hafif bir meze etkisi bırakır.
- Tane: Börülce küçük ve siyah benekli, fasulye iri ve düz beyaz.
- Pişme süresi: Börülce daha çabuk pişer.
- Tat: Börülce daha hafif ve fındıksı, fasulye daha nişastalı ve yoğun.
Börülce Piyazının Farklı Sosları
Börülce piyazının karakterini büyük ölçüde sos belirler. Ege'de en çok zeytinyağı, limon ve sirkeyle yapılan sade bir sos kullanılır; üzerine bol maydanoz ve kuru soğan eklenir. Antalya'da ise tahin, sirke ve sarımsakla hazırlanan akışkan tahinli sos öne çıkar. Bazı mutfaklarda ise börülce, cevizli tarator sosla buluşturularak daha doyurucu bir mezeye dönüşür. TrendLis'te Antalya Muratpaşa'daki 7 Mehmet, hem tahinli börülce piyazını hem de cevizli taratorlu kuru börülceyi menüsünde sunarak bu iki farklı yorumu bir arada denemeye imkân veriyor.
Börülce Piyazı Hangi Mevsimde Yenir?
Kuru börülceyle yapıldığı için börülce piyazı mevsimden bağımsız olarak yıl boyu hazırlanabilir. Yaz aylarında soğuk ve ferah bir meze olarak, kışın ise köfte ve ızgaraların yanında tercih edilir. Antalya'nın meşhur tahinli piyazını merak edenler Antalya piyazı sayfasına da göz atabilir.
Börülce piyazını evde hazırlarken haşlanan börülceyi soğuk suyla durulamak, tanelerin yapışmasını önler ve piyazın daha düzgün görünmesini sağlar.