Bombay pilaki, iri taneli bombay fasulyesinin soğan, sarımsak, havuç ve patatesle zeytinyağında pişirilip soğuk servis edildiği bir zeytinyağlı yemektir. Meze sofralarının ve esnaf lokantalarının klasik pilakilerindendir.
Bombay Pilaki Nedir?
Pilaki, Türk mutfağında baklagil, balık ya da sebzenin zeytinyağı, soğan, sarımsak, havuç ve domatesle pişirildiği ve genellikle soğuk yenen yemeklere verilen addır. Bombay pilakide ana malzeme, iri taneli bir kuru fasulye çeşidi olan bombay fasulyesidir. Bu fasulye Bolu yöresinde, özellikle Mudurnu ve Göynük çevresinde yetiştirilmesiyle bilinir. İri taneleri pişince yumuşak ve kremamsı bir doku kazanır, bu da pilakiye zengin bir kıvam verir.
Bombay Pilaki Nasıl Yapılır?
Bombay fasulyesi bir gece önceden bol suda ıslatılır, ertesi gün süzülüp yarı yumuşayana kadar haşlanır. Tencerede zeytinyağında soğan ve sarımsak kavrulur, küp doğranmış havuç ve patates eklenir. Salça ya da domates ile haşlanmış fasulye ilave edilir, az şeker, tuz ve sıcak su eklenerek fasulyeler dağılmadan kısık ateşte pişirilir. Tencerede soğutulan pilaki, üzerine maydanoz serpilip limon dilimiyle servis edilir.
Bombay Pilaki Kaç Kalori?
| Ürün | Porsiyon | Kalori (yaklaşık) |
|---|---|---|
| Bombay pilaki | 1 porsiyon (200 g) | 280 kcal |
Pilaki, baklagil içeriği sayesinde lif ve bitkisel protein açısından doyurucu bir zeytinyağlıdır.
Bombay Pilaki Nerede Yenir?
Bombay pilaki meyhanelerde, zeytinyağlı sunan esnaf lokantalarında ve ev yemekleri restoranlarında bulunur. TrendLis'te İstanbul Beyoğlu'ndaki Fıccın, bombay pilakiyi zeytinyağlılar arasında menüsünde sunan mekân olarak listeleniyor. Mekânın menüsünde zeytinyağlı enginar, bamya ve taze fasulye gibi diğer soğuk zeytinyağlılar da bulunuyor.
Pilaki Çeşitleri
Pilaki, Türk mutfağında baklagil, balık ya da sebzeyle yapılabilen geniş bir yemek ailesidir. Barbunya pilaki, kuru fasulye pilaki ve bombay pilaki baklagil çeşitlerinin en bilinenleridir. Balık pilakisi ise palamut, lüfer ya da istavrit gibi balıkların sebzelerle zeytinyağında pişirilmesiyle hazırlanır. Pilakilerin ortak özelliği zeytinyağı, havuç, soğan, sarımsak ve domatesle pişirilmesi ve soğuk servis edilmesidir.
Pilaki, özellikle meyhane sofralarının sevilen mezelerinden biridir. Rakı sofralarında soğuk mezeler arasında yer alır ve limon, maydanoz ve taze soğanla süslenerek servis edilir. Esnaf lokantalarında ise zeytinyağlılar vitrininde ana yemek olarak da sunulur.
Bombay pilaki, fasulyenin iri taneleri sayesinde diğer pilakilere göre daha dolgun ve kremamsı bir dokuya sahiptir. Fasulyelerin pişerken dağılmaması için kısık ateşte ve tencere çok karıştırılmadan pişirilmesi önerilir. Pilaki buzdolabında birkaç gün saklanabilir ve bir gün dinlendiğinde lezzeti daha da artar.
Bombay Pilaki Hakkında Merak Edilenler
Pilaki pişirildiği tencerede soğutulduğunda tatlar daha iyi oturur. Fasulyeyi ıslatırken bir çay kaşığı karbonat eklemek pişme süresini kısaltabilir.
Bombay pilaki, etsiz olduğu için vejetaryen beslenenler için de doyurucu bir seçenektir. Meze tabaklarında küçük porsiyonlar hâlinde sunulabildiği gibi ana yemek olarak da tercih edilir.
Bombay Pilaki ile Diğer Fasulye Yemeklerinin Farkı
Bombay pilaki, kuru fasulye ve barbunya pilaki sık karıştırılan üç yemektir. Aralarındaki temel farklar şunlardır:
- Kuru fasulye: Genellikle sıcak servis edilen, salçalı ve çoğu zaman etli ya da kavurmalı pişirilen bir tencere yemeğidir. Yanında pilav ve turşuyla yenir.
- Barbunya pilaki: Benekli barbunya fasulyesiyle zeytinyağında yapılır; soğuk servis edilir ve tadı bombay pilakiye yakındır ama taneleri daha küçüktür.
- Bombay pilaki: İri taneli bombay fasulyesiyle, etsiz ve zeytinyağıyla hazırlanır; soğuk ya da ılık yenir. Tanelerinin büyüklüğü sayesinde daha dolgun bir lokma sunar.
Bombay Fasulyesi Nasıl Seçilir ve Saklanır?
İyi bir bombay pilaki için fasulyenin kendisi belirleyicidir. Taneleri iri, kabuğu parlak, kırık ve buruşukluk içermeyen fasulyeler tercih edilmelidir. Yeni mahsul fasulye daha çabuk pişer; uzun süre bekletilmiş fasulyeler ise sertleşebilir ve pişme süresi uzar. Kuru fasulyeler serin, kuru ve hava almayan kaplarda saklanmalıdır. Nemli ortamda bekleyen fasulyeler küflenebilir ya da böceklenebilir.
Bombay Pilaki Yanında Ne Gider?
- Meze sofrasında: Haydari, patlıcan salatası ve deniz börülcesiyle birlikte soğuk mezeler arasında.
- Ana yemek olarak: Yanında taze soğan, turşu ve bol limonla; ekmek banmak için zeytinyağlı suyu bolca bırakılarak.
- Lokanta tabağında: Pirinç pilavı ya da bulgur pilavıyla birlikte doyurucu bir öğle yemeği olarak.
Bombay pilaki hazırlanırken fasulyelerin dağılmaması için tencereyi sık karıştırmamak ve kısık ateşte pişirmek önemlidir. Pişirme suyunun bir kısmını tencerede bırakmak, soğuduktan sonra yemeğin kurumasını önler ve zeytinyağlı suyun lezzetini korur.
Bombay pilaki bir gün önceden hazırlandığında lezzeti daha da oturur.
Sıcak fasulye yemeklerini tercih edenler için kuru fasulye nerede yenir, pilakinin yer aldığı soğuk başlangıçlar için meze ve ara sıcak nerede yenir sayfalarına göz atabilirsiniz.