Mumbar dolması, iyice temizlenmiş kuzu ya da dana bağırsağının pirinç, kıyma ve baharatlardan oluşan bir harçla doldurulup önce haşlanması, ardından kızartılması ya da fırınlanmasıyla hazırlanan geleneksel bir sakatat yemeğidir. Güneydoğu Anadolu başta olmak üzere pek çok yörede özel günlerin yemeği olarak bilinir.
Mumbar Dolması Nedir?
Mumbar, hayvanın kalın bağırsağına verilen addır. Mumbar dolması Gaziantep, Şanlıurfa, Mardin, Diyarbakır, Adana ve Hatay mutfaklarında köklü bir yere sahiptir; her yörenin harcı ve pişirme biçimi biraz farklıdır. Kurban bayramlarında ve kış aylarında evlerde yapılan bu yemek, hazırlığı zahmetli olduğu için lokantalarda daha çok özel bir lezzet olarak sunulur.
Mumbar Dolması Nasıl Yapılır?
Mumbar ters çevrilerek defalarca yıkanır, limon, sirke ve tuzla iyice temizlenir. Harç için pirinç, kıyma, soğan, domates ya da salça, karabiber, kimyon, pul biber ve yenibahar karıştırılır. Bağırsağın bir ucu bağlanır, harç gevşek biçimde doldurulur ve diğer ucu da bağlanır. Mumbar, patlamaması için iğneyle birkaç yerinden delinir ve kaynar suda haşlanır. Haşlanan mumbar dilimlenerek tavada kızartılır ya da fırında kızartılarak servis edilir.
Mumbar Dolması Kaç Kalori?
| Ürün | Porsiyon | Kalori (yaklaşık) |
|---|---|---|
| Kızartılmış mumbar dolması | 1 porsiyon (200 g) | 480 kcal |
| Haşlanmış mumbar dolması | 1 porsiyon (200 g) | 380 kcal |
Mumbar Dolmasının Yöresel Farklılıkları
Mumbar dolması her yörede biraz farklı hazırlanır. Gaziantep'te harçta pirinç ağırlıktadır ve yemek isot ile pul biberle tatlandırılır. Mardin ve Diyarbakır'da harca nohut ve bol baharat eklenir; bazı ailelerde mumbar, işkembe dolması ve kelle ile birlikte aynı sofraya gelir. Hatay ve Adana'da ise mumbar dolması haşlandıktan sonra kızartılarak çıtır bir dış yüzey kazandırılır. Bazı yörelerde harçta bulgur da kullanılır.
Mumbar dolması emek isteyen bir yemek olduğu için genellikle kalabalık aile sofralarında, bayramlarda ve özel günlerde hazırlanır. Sakatat sevenler için vazgeçilmez bir lezzet olan mumbar dolması, ilk kez deneyecekler için de baharatlı harcı sayesinde kolay sevilen bir tattır. Lokantalarda dilimlenmiş olarak, yanında limon, maydanoz ve sumaklı soğanla sunulur. Mumbar dolmasını menüsünde tutan restoranlar genellikle geleneksel yemeklere önem veren köklü işletmelerdir.
Mumbar Dolması Nerede Yenir?
Mumbar dolması en çok Güneydoğu Anadolu'daki lokantalarda, sakatat ve ev yemekleri sunan mekânlarda bulunur. TrendLis'te Antalya Muratpaşa'daki köklü et lokantası 7 Mehmet, mumbar dolmasını menüsünde sunan adres olarak listeleniyor.
Mumbar Dolması Hakkında Merak Edilenler
Mumbarın iyi temizlenmesi lezzetin anahtarıdır; kötü temizlenen mumbar ağır bir koku bırakır. Harç tam doldurulmamalıdır, çünkü pirinç haşlanırken şişer. Mumbar dolması limon ve yeşillikle servis edildiğinde daha dengeli bir tat verir.
Mumbar Dolması Nerede Satılır?
Evde mumbar dolması yapmak isteyenlerin ilk sorusu, mumbarın nereden alınacağıdır. Temizlenmiş mumbar genellikle sakatat satan kasaplarda ve sakatatçılarda bulunur; Güneydoğu Anadolu şehirlerinde ise hemen her kasapta bulmak mümkündür. Büyük şehirlerde mumbar her zaman tezgâhta olmayabilir, bu yüzden kasaba önceden sipariş vermek en garanti yoldur. Kurban Bayramı dönemi, mumbarın en kolay bulunduğu zamandır.
Hazır mumbar dolması arayanlar için bazı kasap ve şarküteriler ile Güneydoğu yöresel ürünleri satan dükkânlar, haşlanmış ve kızartılmaya hazır dolmuş mumbar satabilir. Bu ürünler evde tavada ya da fırında kısa süre kızartılarak servis edilir. Satın alırken ürünün soğuk zincirde saklandığından ve son tüketim tarihinden emin olmak önemlidir.
En İyi Mumbar Dolması Nerede Yenir?
Mumbar dolmasının en iyi örnekleri, yemeğin köklü olduğu şehirlerde yenir. Bazı yörelerde "bumbar" adıyla da anılan yemek için öne çıkan duraklar şunlardır:
- Gaziantep: Pirinç ağırlıklı, isotlu harcıyla bilinir. Şehrin diğer lezzetleri için Gaziantep'te ne yenir rehberine bakabilirsiniz.
- Adana ve Hatay: Haşlandıktan sonra kızartılan, çıtır kabuklu mumbar.
- Şanlıurfa, Mardin ve Diyarbakır: Bol baharatlı, bazen nohutlu harçla hazırlanan ev usulü mumbar.
Bu şehirlerin dışında mumbar dolması daha çok sakatat lokantalarında ve yöresel mutfak sunan restoranlarda bulunur. TrendLis'te Antalya Muratpaşa'daki 7 Mehmet, mumbar dolmasını menüsünde sunan adreslerdendir. Diğer seçenekler için sakatat nerede yenir sayfasına göz atabilirsiniz.
Lokantada İyi Mumbar Dolması Nasıl Anlaşılır?
İyi bir mumbar dolmasının kabuğu temiz ve kokusuz olmalı, dilimlendiğinde harç dağılmamalıdır. Harcın pirinçleri tane tane ve iyi pişmiş, baharatı dengeli olmalıdır. Kızartılmış mumbarın dışı çıtır, içi yumuşak kalmalıdır.
Mumbar dolması lokantalarda genellikle dilimlenmiş olarak, yanında limon, maydanoz ve sumaklı soğanla gelir. Emek isteyen bir yemek olduğu için pek çok mekânda her gün değil, belirli günlerde ya da sınırlı miktarda hazırlanır. Bu nedenle özellikle mumbar dolması yemek için gidecekseniz, önceden telefonla günün menüsünü sormak boşa gitmenizi önler. Kalabalık sofralarda mumbar dolması, işkembe dolması ve diğer sakatat tabaklarıyla birlikte paylaşılarak sipariş edilir; bu da farklı lezzetleri bir arada tatmak için iyi bir yoldur.