Patates gheyme, İran mutfağının en bilinen yahnilerinden biri olan gheymenin üzerine kızarmış ince patates eklenerek sunulan hâlidir. Farsçada khoresh-e gheymeh olarak bilinen bu yemek, et, sarı bölünmüş bezelye ve kuru limonun bir araya geldiği ekşimsi ve baharatlı bir tencere yemeğidir.
Gheyme Nedir?
Gheyme, küçük küpler hâlinde doğranmış kuzu ya da dana etinin soğan, zerdeçal ve salçayla kavrulup sarı bölünmüş bezelyeyle birlikte uzun süre pişirilmesiyle hazırlanır. Yemeğe karakterini veren malzeme, delinerek tencereye atılan kurutulmuş limondur; bu limon yahniye hafif ekşi ve aromatik bir tat katar. Bazı tariflerde tarçın ve gül yaprağı gibi baharatlar da kullanılır. İran'da gheyme, özellikle dini günlerde ve kalabalık sofralarda pişirilen geleneksel bir yemektir.
Patates Gheyme Nasıl Servis Edilir?
Gheymenin en tanıdık sunumunda yahninin üzerine kibrit çöpü inceliğinde doğranıp kızartılmış patates konur. Çıtır patates, yumuşak yahniyle güzel bir doku farkı yaratır. Yanında genellikle safranlı İran pilavı, yani chelow servis edilir. Bazı mekânlar patlıcanlı çeşidini de sunar.
Patates Gheyme Kaç Kalori?
| Ürün | Porsiyon | Kalori (yaklaşık) |
|---|---|---|
| Patates gheyme | 1 porsiyon (300 g) | 520 kcal |
| Pilavla birlikte | 1 porsiyon + pilav | 850 kcal |
İran Mutfağında Khoresh Geleneği
İran mutfağında khoresh adı verilen yahniler, günlük sofranın merkezinde yer alır. Bu yahniler genellikle et, baklagil, sebze ve meyvelerin uzun süre kısık ateşte pişirilmesiyle hazırlanır ve neredeyse her zaman pilavla birlikte yenir. Gheymenin yanı sıra yeşilliklerle yapılan ghormeh sabzi, ceviz ve nar ekşisiyle hazırlanan fesenjan ve patlıcanlı khoresh bademjan bu ailenin bilinen üyeleridir. Her birinin kendine özgü ekşi, tatlı ya da aromatik bir dengesi vardır.
Gheymenin en belirgin özelliği, kurutulmuş limonun verdiği hafif ekşi ve aromatik tattır. Sarı bezelye yemeğe kıvam kazandırırken çıtır patates de doku farkı yaratır. İran restoranlarında gheyme genellikle tahdig adı verilen, tencerenin dibinde kızaran çıtır pilav ile birlikte de sunulabilir. İran mutfağını ilk kez deneyecekler için gheyme, tanıdık malzemeleri sayesinde iyi bir başlangıç noktasıdır.
Patates Gheyme Nerede Yenir?
Gheyme Türkiye'de İran mutfağı sunan restoranlarda bulunur. TrendLis'te İstanbul Beyoğlu'ndaki Reyhun İran Restoranı, patates gheymeyi menüsünde sunan adres olarak listeleniyor.
Patates Gheyme Hakkında Merak Edilenler
Gheyme sıklıkla ghormeh sabzi ile karıştırılır; ghormeh sabzi bol yeşillik ve kırmızı fasulyeyle yapılırken gheyme sarı bezelye ve salçayla hazırlanır. Kuru limon yemeğe acılık verebileceği için pişirmenin sonunda çıkarılabilir.