Sarma, asma yaprağı, lahana, kara lahana ya da pazı gibi yaprakların içine pirinçli veya etli bir harç konup sarılarak pişirilmesiyle yapılan, Türk mutfağının en köklü yemeklerinden biridir. Zeytinyağlı olarak soğuk, etli olarak sıcak yenir ve her yörenin kendine özgü bir sarma geleneği vardır.
Sarma Nedir?
Zeytinyağlı yaprak sarmasında pirinç; soğan, kuş üzümü, dolmalık fıstık, nane, tarçın ve yenibaharla hazırlanan bir içle karıştırılır ve asma yaprağına ince ince sarılır. Etli sarmada ise içe kıyma ve salça eklenir; yemek sıcak olarak, çoğunlukla yoğurtla servis edilir. Anadolu'da "dolma" ve "sarma" kelimeleri birbirinin yerine de kullanılır; Doğu Anadolu'da yaprak sarmasına sıklıkla dolma denir.
Sarma Çeşitleri
Zeytinyağlı yaprak sarması, etli yaprak sarması, lahana sarması ve Karadeniz'in kara lahana sarması en bilinen çeşitlerdir. Pazı sarması, lorlu pazı sarma ve Ege'de kabak çiçeği dolması da sarma ailesinin yöresel üyeleridir. Rize ve Trabzon'da kara lahana sarması mısır unu ve fasulyeyle zenginleştirilebilir.
Sarma Kaç Kalori?
| Ürün | Porsiyon | Kalori (yaklaşık) |
|---|---|---|
| Zeytinyağlı yaprak sarma | 1 adet | 40 kcal |
| Zeytinyağlı yaprak sarma | 1 porsiyon (6–7 adet) | 250–290 kcal |
| Etli lahana sarması | 1 porsiyon (yoğurtsuz) | 300–350 kcal |
Sarma Nerede Yenir?
TrendLis'te sarma dört şehirde listeleniyor. Rize'de kara lahana sarması için Çayeli'ndeki LALE 1973, merkezdeki Liman Lokantası ve Nalia Karadeniz Mutfağı öne çıkıyor. İstanbul Beyoğlu'nda Hayvore sarmayı esnaf lokantası menüsünde sunarken Restoran Modern lorlu pazı sarma ile farklı bir yorum getiriyor. Erzurum Yakutiye'deki Hünerli Eller tereyağlı dolması, Antalya Muratpaşa'daki 7 Mehmet ise zeytinyağlı lahana sarmasıyla listede yer alıyor.
Sarma Hakkında Merak Edilenler
Zeytinyağlı sarma soğuk ya da oda sıcaklığında, etli sarma ise sıcak yenir. İyi bir yaprak sarmasında yapraklar ince ve yumuşak, sarma ise kalem inceliğinde ve sıkı olmalıdır. Salamura asma yaprağı kullanılıyorsa önce haşlanıp tuzu alınmalıdır. Etli sarmalar sarımsaklı yoğurtla, Karadeniz'de ise süzme yoğurtla servis edilir.
Sarma Yaparken Püf Noktaları
Zeytinyağlı sarmada pirinci önceden ıslatmak ve içi hafifçe kavurmak pişme süresini dengeler. Sarmaları tencereye sıkı dizip üzerine ters bir tabak kapatmak, pişerken açılmalarını önler. Pişen zeytinyağlı sarma tencerede soğumaya bırakılmalı, ardından tabağa alınmalıdır.
Kara lahana sarmasında yaprağın kalın damarlarını inceltmek sarmayı kolaylaştırır. Etli sarmalarda tencerenin dibine kemik ya da birkaç yaprak döşemek, sarmaların dibinin yanmasını engeller ve et suyunun lezzetini artırır.