Vezir parmağı, adını ince uzun parmak biçiminden alan, Osmanlı mutfağından günümüze ulaşan şerbetli bir tatlıdır. Evlerde irmikli hamurla yapılan çeşidi yaygındır; baklavacı ve pastanelerde ise aynı adla satılan parmak biçimli şerbetli tatlılar bulunur.
Vezir Parmağı Nedir?
Vezir parmağı, Türk mutfağında adı saray hayatına gönderme yapan tatlılardan biridir; hanım göbeği ve dilber dudağı gibi isimlerle aynı geleneği paylaşır. Adının bir vezirin parmağına benzetilmesinden geldiği anlatılır, ancak bu hikâyeler halk anlatısı niteliğindedir. Ev usulü tarifte hamur irmik, yoğurt, yumurta ve tereyağıyla hazırlanır; parmak şeklinde biçimlendirilen parçalar pişirildikten sonra şerbetlenir. Pastanelerde ve baklavacılarda satılan vezir parmağının hamuru ve iç harcı işletmeden işletmeye değişebilir; fıstık ya da cevizle zenginleştirilen çeşitleri de görülür.
Vezir Parmağı Nasıl Yapılır?
Ev usulü tarifte irmik, un, yoğurt, yumurta, eritilmiş tereyağı ve kabartma tozu karıştırılarak yumuşak bir hamur elde edilir. Hamurdan küçük parçalar koparılıp parmak biçiminde uzatılır, isteğe göre irmiğe bulanır. Fırında ya da kızgın yağda altın rengini alana kadar pişirilen parçaların üzerine ılık şerbet dökülür ve şerbetini çekmesi için beklenir. Servis öncesi üzerine dövülmüş fıstık ya da hindistancevizi serpilebilir.
Vezir Parmağı Kaç Kalori?
| Ürün | Porsiyon | Kalori (yaklaşık) |
|---|---|---|
| Vezir parmağı | 1 adet (40 g) | 170 kcal |
| Vezir parmağı | 100 g | 420 kcal |
Vezir Parmağı Nerede Yenir?
Vezir parmağı şerbetli tatlı satan pastanelerde, baklavacılarda ve tatlıcılarda bulunur; özellikle Güneydoğu ve Hatay tatlıcılarının vitrinlerinde baklava ve şöbiyetin yanında yer alır. TrendLis'te Hatay İskenderun'daki Petek Pastanesi, vezir parmağını 500 gramlık porsiyonlarla menüsünde sunuyor. Pastanenin menüsünde şöbiyet, havuç dilimi, bülbül yuvası ve kömbe çeşitleri de bulunuyor.
Vezir Parmağı Hakkında Merak Edilenler
Vezir parmağı oda sıcaklığında ya da hafif soğutulmuş olarak servis edilir. Şerbetin hamura iyice işlemesi için tatlının şerbetlendikten sonra bir süre dinlendirilmesi önerilir. Yanında sade Türk kahvesi ya da demli çay şerbetin tatlılığını dengeler.
Osmanlı saray mutfağı, tatlılara verdiği zarif isimlerle bilinir. Vezir parmağı da bu geleneğin bir parçası olarak hem ev mutfağında hem de pastane vitrinlerinde yaşamaya devam ediyor. Tarifin sade malzemelerle hazırlanabilmesi, onu misafir ikramları için de pratik bir tatlı yapar.
Pastanelerde vezir parmağı genellikle kilo ile ya da kutu hâlinde satılır; farklı şerbetli tatlıların bir arada sunulduğu karışık kutularda da yer alabilir. Satın alırken tatlının şerbetini fazla salmamasına ve hamurun hamur kalmamasına dikkat etmek iyi bir kalite işaretidir. Birkaç gün içinde tüketilmesi, lezzetinin ve dokusunun korunması için önerilir.
Şerbetli tatlılarda şerbetin sıcaklığı önemlidir: Sıcak tatlıya soğuk şerbet ya da soğuk tatlıya sıcak şerbet dökülmesi, şerbetin hamura düzgün işlemesini sağlar. Vezir parmağı da bu kurala göre hazırlanır. Şerbetin kıvamı ise tatlının fazla ağır olmamasını belirler.