Fasulye denince Türk mutfağında akla ilk gelen yemek, kuru fasulyenin soğan, salça ve et ya da tereyağıyla tencerede pişirilmesiyle yapılan kuru fasulyedir. Pilav ve turşuyla birlikte esnaf lokantalarının en klasik öğünlerinden biridir ve pek çok kişi tarafından "milli yemek" olarak anılır.
Fasulye Nedir?
Kuru fasulye, olgunlaşıp kurutulmuş beyaz fasulye tanelerinden yapılır. Bitkisel protein ve lif bakımından zengin olduğu için tok tutar ve uzun süre saklanabildiğinden kış aylarının vazgeçilmezidir. Türkiye'de farklı yörelerde yetişen fasulyeler boyut, kabuk inceliği ve pişme süresi bakımından birbirinden ayrılır.
Fasulye Nasıl Yapılır?
Fasulye bir gece önceden suya yatırılır ve ertesi gün haşlanır. Tencerede soğan, isteğe göre kuşbaşı et ya da pastırma kavrulur, ardından domates ve biber salçası eklenir. Haşlanan fasulyeler ve sıcak su ilave edilerek kısık ateşte, taneler yumuşayıp suyu koyulaşana kadar pişirilir. Bazı ustalar fasulyeyi tereyağıyla pişirerek daha kremamsı bir kıvam elde eder.
Fasulyenin yanında genellikle pirinç pilavı, turşu, çiğ soğan ve ayran bulunur. Karadeniz'de ise kuru fasulyenin yanı sıra taze fasulye kavurması ve fasulye turşusu da sıkça pişirilir.
Fasulye Kaç Kalori?
| Ürün | Porsiyon | Kalori (yaklaşık) |
|---|---|---|
| Etli kuru fasulye | 1 porsiyon | 350 kcal |
| Etsiz kuru fasulye | 1 porsiyon | 260 kcal |
| Pirinç pilavı (yanında) | 1 porsiyon | 250 kcal |
Fasulye Nerede Yenir?
Kuru fasulye Türkiye'nin her yerindeki esnaf lokantalarında bulunur, ancak bazı adresler fasulyesiyle ün kazanmıştır. Rize'nin Çayeli ilçesindeki Lale, 1973'ten bu yana kuru fasulyesiyle tanınan ve Karadeniz yolculuğunda mola verilen bilinen adreslerdendir. TrendLis'te Çayeli'ndeki LALE 1973 ve Lale Lokantası, menülerindeki fasulyeyle listelenmektedir; LALE 1973 ayrıca kullanıcılardan yüksek puan almıştır.
Fasulye Çeşitleri
Türkiye'de farklı yörelerin fasulyeleri kendine özgü özellikleriyle tanınır. Erzincan, İspir ve Elmalı gibi yörelerin fasulyeleri, kabuklarının inceliği ve kısa sürede pişmeleriyle bilinir. Karadeniz'de ise kuru fasulye kadar taze fasulye ve barbunya da yaygın olarak tüketilir. Fasulye yemeğinin lezzeti büyük ölçüde fasulyenin kalitesine ve ne kadar taze kurutulduğuna bağlıdır.
Esnaf lokantalarında kuru fasulye genellikle haftanın belirli günlerinde, çoğu zaman da her gün öğle menüsünde bulunur. Kuru fasulyesiyle ün yapmış lokantalarda öğle saatlerinde kuyruk oluşması da sık görülen bir durumdur.
Fasulye Hakkında Merak Edilenler
Fasulyeyi bir gece önceden ıslatmak hem pişme süresini kısaltır hem de sindirimi kolaylaştırır. Fasulye ile pilavın birlikte yenmesi, baklagil ve tahılın birbirini tamamlayarak daha dengeli bir protein kaynağı oluşturmasını sağlar.
Kuru fasulye, ekonomik ve besleyici bir yemek olduğu için Türkiye'de hemen her evin haftalık menüsünde yer alır. Özellikle öğrenci ve işçi lokantalarında en çok sipariş edilen yemeklerin başında gelir. Fasulyenin yanında pilav ve turşuyla yenen bu üçlü, Türk mutfağının en bilinen sofra alışkanlıklarından biridir. Rize yolculuğunda Çayeli'nde mola verenler fasulyenin yanında yöresel tatlıları da deneyebilir.