Etli karalahana dolma, kara lahana yapraklarının kıyma, pirinç ve baharatla hazırlanan iç harçla sarılıp pişirildiği bir Karadeniz yemeğidir. Karadeniz'de kara lahana sarması olarak da bilinir ve yoğurtla sıcak servis edilir.
Etli Karalahana Dolma Nedir?
Kara lahana, Karadeniz'in en temel sebzelerinden biridir; koyu yeşil, kalın damarlı ve sert yaprakları vardır. Dolma için yapraklar kalın damarları ayıklandıktan sonra kısa süre haşlanarak yumuşatılır. İç harç kıyma, pirinç, soğan, domates ya da salça, tuz, karabiber ve pul biberle hazırlanır. Bazı tariflerde içe mısır unu ya da bulgur da eklenir. Harç yapraklara sarılır, tencereye sıkıca dizilir ve et suyu ya da sıcak suyla kısık ateşte pişirilir.
Etli Karalahana Dolma Çeşitleri
Rize ve Trabzon'da kara lahana dolması çoğunlukla etli yapılır. Zeytinyağlı ya da etsiz versiyonlarında iç harçta pirinç ve mısır unu ön plandadır. Bazı yörelerde iç harca barbunya veya kuru fasulye de katılır. Kara lahana ayrıca çorbası, kavurması ve diblesiyle Karadeniz mutfağının en çok kullanılan sebzesidir.
Etli Karalahana Dolma Kaç Kalori?
| Ürün | Porsiyon | Kalori (yaklaşık) |
|---|---|---|
| Etli karalahana dolma | 1 porsiyon (6 adet) | 320–380 kcal |
| Yoğurt ile | 1 porsiyon | 400–460 kcal |
Etli Karalahana Dolma Nerede Yenir?
TrendLis'te etli karalahana dolmanın listelendiği mekân İstanbul Beyoğlu'ndaki Fıccın'dır. Fıccın'ın menüsünde etli karalahana dolma yoğurt ile servis ediliyor ve kabak kalye, patlıcan güveç gibi ev yemekleriyle birlikte yer alıyor. Etli karalahana dolma genel olarak Rize ve Trabzon'daki esnaf lokantalarında, İstanbul'da ise Karadeniz mutfağı sunan lokantalarda bulunur.
Etli Karalahana Dolma Hakkında Merak Edilenler
Kara lahananın en lezzetli olduğu dönem, ilk soğukların ardından gelen sonbahar ve kış aylarıdır; soğuk yaprakların tadını yumuşatır. Kara lahana lif, K vitamini ve kalsiyum açısından zengin bir sebzedir. Dolmayı sarımsaklı ya da süzme yoğurtla servis etmek Karadeniz geleneğidir.
Etli Karalahana Dolma Yapmanın Püf Noktaları
Kara lahana yapraklarını haşlarken suya bir tutam tuz eklemek rengini canlı tutar. Yaprakları çok uzun süre haşlamamak gerekir; fazla yumuşayan yaprak sarma sırasında yırtılır. İç harçtaki pirinci çiğ olarak eklemek ve sarmaları tencereye sıkı dizmek pişerken dağılmalarını önler. Tencerenin dibine birkaç yaprak döşemek dipteki dolmaların yanmasını engeller.
Pişen dolmaları ocaktan aldıktan sonra on beş dakika kadar dinlendirmek, pirincin suyu tamamen çekmesini sağlar. Yanında süzme yoğurt ve mısır ekmeğiyle servis edildiğinde Karadeniz sofrası tamamlanır.
Etli Karalahana Dolma Nasıl Yapılır?
Kara lahana yaprakları yıkanıp kalın orta damarları çıkarılır ve kaynar suda birkaç dakika haşlanarak yumuşatılır. İç harç için kıyma, yıkanmış pirinç, ince doğranmış soğan, salça, tuz, karabiber ve pul biber yoğrulur. Yapraklar parçalara bölünür, her birine bir miktar iç konup sıkıca sarılır. Sarmalar tencereye dizilir, üzerine salçalı sıcak su eklenir ve üstüne bir tabak kapatılarak kısık ateşte pirinç yumuşayana kadar pişirilir. Servis ederken yanına sarımsaklı yoğurt konur.
Yaprakları haşlarken süreye dikkat etmek gerekir: Kara lahana çok kısa haşlanırsa sarılırken kırılır, uzun haşlanırsa yırtılır. Genellikle yapraklar yumuşayıp kolayca katlanabilir hâle gelince sudan alınır. Tencerenin dibine birkaç yaprak sermek ise dolmaların yapışmasını ve dibinin tutmasını önler.
Kara Lahana Dolması Ne Zaman Yapılır?
Kara lahana, Karadeniz'de sonbahar ve kış aylarının sebzesidir. Yöre halkı arasında kara lahananın ilk soğuklardan, hatta kırağı düştükten sonra daha yumuşak ve lezzetli olduğu söylenir. Bu yüzden etli karalahana dolma en çok kasım ile şubat arasında yapılır. Yaz aylarında taze kara lahana bulmak zorlaştığından bazı aileler yaprakları haşlayıp dondurarak saklar.
Etli Karalahana Dolma Yanında Ne Yenir?
- Sarımsaklı yoğurt: En klasik eşlikçidir.
- Mısır ekmeği: Karadeniz sofralarının vazgeçilmez ekmeği.
- Kara lahana çorbası: Aynı sofrada başlangıç olarak sık tercih edilir.
- Turşu: Özellikle fasulye turşusu ve karışık turşu ferahlık katar.
TrendLis'te bu sayfada İstanbul Beyoğlu'ndan Fıccın listeleniyor. Karadeniz mutfağının diğer lezzetleri için Trabzon'da ne yenir rehberine de göz atabilirsin.
Etli karalahana dolma, pişirildikten sonra bir süre dinlendirildiğinde daha lezzetli olur; pirinç suyu çeker ve sarmalar sıkılaşır. Ertesi gün ısıtılarak yenen dolma, Karadeniz evlerinde ilk günkünden bile daha çok sevilir.