Kuymak, mısır unu, bol tereyağı ve uzayan peynirle bakır sahanda pişirilen, Karadeniz mutfağının en bilinen kahvaltılık lezzetidir. Doğu Karadeniz'de muhlama adıyla da anılır ve sıcak sıcak, ekmekle sahandan yenir.
Kuymak Nedir?
Kuymak, Rize, Trabzon ve Artvin başta olmak üzere Karadeniz yaylalarının geleneksel yemeğidir. Yayla hayatında elde bulunan mısır unu, tereyağı ve peynirle kısa sürede hazırlanabilen, enerjisi yüksek bir öğün olarak ortaya çıkmıştır. Bugün Karadeniz'de serpme kahvaltıların ve köy kahvaltılarının baş tacıdır.
Kuymak Nasıl Yapılır?
Bakır ya da döküm sahanda bolca tereyağı eritilir, mısır unu eklenip hafifçe kavrulur. Ardından su ya da süt eklenerek koyulaşana kadar karıştırılır. Son aşamada Trabzon'da kolot, Rize'de telli peynir gibi eriyip uzayan yöresel peynirler eklenir ve peynir eriyip tereyağı yüzeye çıkana kadar pişirilir. Bazı yörelerde kuymak ile muhlama arasında tarif farkı gözetilir; peynirin ve mısır ununun oranı aileden aileye değişir.
Kuymak Kaç Kalori?
| Ürün | Porsiyon | Kalori (yaklaşık) |
|---|---|---|
| Kuymak | 1 sahan (250 g) | 600 kcal |
Tereyağı ve peynir oranı yüksek olduğundan kuymak doyurucu ve kalorili bir yemektir; genellikle paylaşılarak yenir.
Kuymak Nerede Yenir?
Kuymak en çok Karadeniz'de, köy kahvaltısı ve serpme kahvaltı mekânlarında yenir. TrendLis'te Trabzon Yomra'daki Zivera Köy Kahvaltısı ve Bungalov bu sayfada listelenen mekânlardan biri. İstanbul'da ise Beyoğlu'ndaki Karadeniz esintili esnaf lokantası Hayvore, kuymağı muhlama ve kavurmalı yumurta gibi yöresel lezzetlerle birlikte menüsünde sunuyor.
Kuymak Çeşitleri ve Eşlikçileri
Kuymak Karadeniz'in farklı şehirlerinde küçük farklılıklarla yapılır. Trabzon'da kolot peyniri ve Trabzon tereyağı ile yapılan kuymak yoğun ve uzayan bir kıvamdadır. Rize'de telli peynir ya da çökelek kullanılan çeşitler bulunur. Bazı mekânlar kuymağı yumurta, kavurma ya da sucukla zenginleştirerek sunar.
Kuymak geleneksel olarak sıcak sahanda masaya gelir ve ortaya konup paylaşılarak yenir. Yanında köy ekmeği ya da mısır ekmeği, domates, salatalık, zeytin ve demli çay bulunur. Karadeniz kahvaltılarında kuymağın yanına kara lahana sarması, hamsi kuşu ya da pepeçura gibi yöresel lezzetler de eklenebilir.
Evde yapılırken peynirin uzaması için tuzsuz ve yağlı bir peynir seçmek, tereyağını cömert kullanmak ve mısır ununu iyice kavurmak önemlidir. Fazla karıştırılan kuymak yağını erken salar ve kıvamı bozulabilir.
Kuymak Hakkında Merak Edilenler
Kuymak sahandan, ekmek ya da mısır ekmeğiyle sıyırarak yenir. Peynirin uzaması kaliteli bir kuymağın işaretidir. Yanında demli Rize çayı içmek Karadeniz geleneğidir.
Kuymak yemenin en keyifli yolu, sahandan doğrudan ekmekle sıyırarak ve uzayan peyniri koparmaya çalışarak yemektir. Karadeniz'de kuymak çoğu zaman bir aile ya da arkadaş grubu tarafından aynı sahandan paylaşılır. Bu nedenle kuymak yalnızca bir yemek değil, aynı zamanda sofrada bir araya gelmenin de simgesidir. Yayla turizminin gelişmesiyle Uzungöl, Ayder ve Sultan Murat gibi yaylalardaki mekânlar da kuymağı ziyaretçilere sunar.