Kara lahana çorbası, Karadeniz mutfağının simgesi olan kara lahananın kuru fasulye, mısır unu ya da mısır yarması ile pişirilmesiyle yapılan, doyurucu ve besleyici bir yöresel çorbadır. Rize, Trabzon ve Artvin başta olmak üzere bütün Doğu Karadeniz'de kış sofralarının vazgeçilmezidir.
Kara Lahana Çorbası Nedir?
Kara lahana, koyu yeşil, uzun yapraklı ve baş bağlamayan bir lahana türüdür. Karadeniz'in nemli ikliminde bahçelerde kolayca yetişir ve özellikle soğuk havalarla birlikte tatlanır. Yörede bu sebzeden çorba, sarma, diblez ve kavurma gibi pek çok yemek yapılır; çorbası bunların en yaygınıdır.
Kara Lahana Çorbası Nasıl Yapılır?
Kara lahana yaprakları yıkanır, kalın damarları ayıklanır ve ince kıyılır. Önceden ıslatılıp haşlanan kuru fasulye, soğan ve salçayla kavrulur; ardından lahana eklenip su ya da et suyuyla pişirilir. Çorbaya kıvam vermek için mısır unu ya da mısır yarması eklenir. Bazı evlerde içine pirinç, bazılarında ise et ya da kavurma katılır. Pul biber ve tereyağıyla tatlandırılan çorba sıcak servis edilir; yanında mısır ekmeği iyi gider.
Yöreden yöreye tarif değişir: Rize'de mısır unuyla koyulaştırılan versiyonlar yaygınken, bazı köylerde barbunya ya da kuru fasulye bolca kullanılır.
Kara Lahana Çorbası Kaç Kalori?
| Ürün | Porsiyon | Kalori (yaklaşık) |
|---|---|---|
| Fasulyeli kara lahana çorbası | 1 kase | 180 kcal |
| Etli kara lahana çorbası | 1 kase | 240 kcal |
| Mısır ekmeği (yanında) | 1 dilim | 150 kcal |
Kara lahana lif, C vitamini, K vitamini ve kalsiyum bakımından zengin bir sebzedir; fasulyeyle birleşince çorba hem tok tutar hem de besleyici olur.
Kara Lahana Çorbası Nerede Yenir?
Kara lahana çorbası en çok Doğu Karadeniz'deki esnaf lokantalarında ve Karadeniz mutfağı sunan restoranlarda yenir. TrendLis'te Rize Merkez'deki Nalia Karadeniz Mutfağı, kara lahana çorbasıyla öne çıkan adreslerdendir. İstanbul'da ise Beyoğlu'ndaki esnaf lokantası Hayvore'nin menüsünde kara lahana çorbası bulunur.
Kara Lahananın Diğer Yemekleri
Karadeniz mutfağında kara lahana yalnızca çorbada değil, pek çok farklı yemekte kullanılır. Kara lahana sarması, yaprakların kıyma ve pirinç ya da mısır unu karışımıyla sarılmasıyla yapılır. Kara lahana diblesi ve kavurması ise lahananın mısır unu, fasulye ve tereyağıyla tavada pişirilmesiyle hazırlanır. Bu yemekler genellikle mısır ekmeği ve yayık ayranıyla birlikte yenir. Kara lahana çorbasını sevenlerin bu lezzetleri de denemesi, Karadeniz mutfağını daha yakından tanımak için iyi bir fırsattır.
Kara Lahana Çorbası Hakkında Merak Edilenler
Kara lahananın en lezzetli olduğu dönem kış aylarıdır; bu nedenle çorba da en çok sonbahar ve kışın pişirilir. Çorbanın üzerine kızdırılmış tereyağında pul biber gezdirmek lezzetini artırır.
Kara lahana pazarlarda bulunamadığında dondurulmuş ya da önceden haşlanıp saklanmış yapraklar da kullanılabilir. Karadeniz'de pek çok aile, kış boyunca kullanmak için kara lahanayı haşlayıp dondurucuda saklar.
Kara Lahana Çorbası mı, Pancar Çorbası mı?
Doğu Karadeniz'de kara lahana yörede çoğu zaman "pancar" diye anılır; bu yüzden Rize ve Trabzon'da menüde "pancar çorbası" gördüğünüzde kastedilen genellikle kara lahana çorbasıdır. Aynı şekilde "pancar sarması" ve "pancar diblesi" de kara lahanayla yapılan yemeklerdir. Bu yerel kullanım, şehir dışından gelenlerin pancar çorbasını kırmızı pancarla karıştırmasına yol açabilir.
Kara Lahana Çorbası Çeşitleri
- Fasulyeli: En yaygın hâli; kuru fasulye ya da barbunya çorbayı doyurucu yapar.
- Mısır unlu: Mısır unuyla koyulaştırılır, kıvamı yoğun ve hafif tanelidir.
- Mısır yarmalı ya da pirinçli: Tahıl daneleri çorbaya daha belirgin bir doku verir.
- Etli: Kemik suyu, et ya da kavurmayla hazırlanan, kış günlerine uygun daha ağır versiyon.
Kara Lahana Çorbasının Yanında Ne Yenir?
Karadeniz sofrasında kara lahana çorbasının en yakın eşlikçisi mısır ekmeğidir. Yanına bir tabak hamsi tava, turşu kavurması ya da kara lahana sarması eklendiğinde tam bir yöresel öğün ortaya çıkar. Etsiz hazırlanan fasulyeli çorba, tereyağı yerine zeytinyağıyla pişirildiğinde bitkisel beslenenler için de uygun hâle gelir.
Kara Lahana Seçerken Dikkat Edilecekler
Pazarda kara lahana alırken koyu yeşil, sert ve sararmamış yaprakları tercih edin. Yaprakların ortasındaki kalın damar sert olduğu için ayıklanır. Soğuk havalarda toplanan lahana daha tatlı olur; bu nedenle yöre halkı çorbayı en çok sonbahar sonunda ve kışın pişirir. Rize'nin diğer lezzetleri için Rize'de ne yenir rehberine bakabilirsiniz.
Kara Lahana Çorbası Nasıl Saklanır?
Pişmiş kara lahana çorbası buzdolabında kapalı bir kapta 2–3 gün saklanabilir. Mısır unlu çorbalar beklerken koyulaştığı için ısıtırken biraz su ya da et suyu eklemek gerekir. Çorbayı porsiyonlara ayırıp dondurmak da mümkündür; ancak fasulyeli çeşitlerde fasulyenin dokusu çözüldükten sonra biraz yumuşayabilir. Isıtırken tereyağında pul biber kızdırıp üzerine gezdirmek, çorbaya ilk günkü tadını geri kazandırır.