Patatesli hingel, mantı benzeri hamur bohçalarının baharatlı patates harcıyla doldurulup haşlandıktan sonra sarımsaklı yoğurt ve kızdırılmış tereyağıyla servis edildiği bir hamur yemeğidir. Erzurum, Kars, Ardahan ve Sivas çevresinde yaygındır.
Patatesli Hingel Nedir?
Hingel adı Kafkasya kökenlidir ve bölgede hamur içine harç konarak yapılan yemeklere verilir. Kars ve Ardahan'da daha çok kıymalı hingel bilinirken, patatesli çeşidi özellikle Erzurum ve Sivas'la özdeşleşmiştir; Sivas'ta bazen patates mantısı olarak da anılır. Hamur parçaları mantıdan daha iri olur ve doyurucu yapısıyla soğuk kış günlerinin yemeğidir.
Patatesli Hingel Nasıl Yapılır?
Un, su, yumurta ve tuzla sert bir hamur yoğrulur ve dinlendirilir. Haşlanmış patates ezilir; kavrulmuş soğan, pul biber, karabiber ve tuzla harç hazırlanır. Hamur ince açılıp kareler hâlinde kesilir, her karenin ortasına harç konur ve kenarlar birleştirilerek kapatılır. Hingeller kaynayan tuzlu suda yüzeye çıkana kadar haşlanır. Süzülüp tabağa alınan hingellerin üzerine sarımsaklı yoğurt ve tereyağında kızdırılmış pul biber dökülür.
Patatesli Hingel Kaç Kalori?
| Ürün | Porsiyon | Kalori (yaklaşık) |
|---|---|---|
| Yoğurtlu patatesli hingel | 1 porsiyon (300 g) | 500 kcal |
Patatesli Hingel Nerede Yenir?
Patatesli hingel en çok Erzurum, Kars, Ardahan ve Sivas'taki ev yemekleri lokantalarında ve yöresel mutfak sunan mekânlarda yenir. TrendLis'te İstanbul Beyoğlu'ndaki Restoran Modern, patatesli hingeli menüsünde sunan adreslerdendir.
Patatesli Hingel Hakkında Merak Edilenler
Patatesli hingel et içermediği için vejetaryen bir hamur yemeğidir. Hingel ile mantı arasındaki temel fark boyuttur; hingel daha büyük ve daha doyurucudur. Bazı evlerde haşlanan hingeller tereyağında hafifçe kızartılarak çıtırlık kazandırılır. Sıcak servis edilir ve yanında ayran içilir.
Hingel, Kafkas göçleriyle birlikte Doğu Anadolu'ya yerleşen bir yemektir ve Gürcü mutfağındaki hinkali ile akrabadır. Ancak Anadolu'da yerel malzemelere ve damak zevkine göre şekillenmiş, kendine özgü bir hâl almıştır. Hingel, özellikle kalabalık aile sofralarında ve kış günlerinde birlikte yapılan, imece usulü hazırlanan yemeklerdendir. Hamurun açılması ve hingellerin kapatılması zaman aldığı için genellikle birkaç kişi birlikte çalışır.
Patatesli hingelin harcında kullanılan soğan ve baharat oranı aileden aileye değişir. Bazı tariflerde harca kaşar ya da çökelek eklenir, bazılarında ise taze nane ve maydanoz kullanılır. Haşlama sırasında hingellerin birbirine yapışmaması için kaynayan suya biraz yağ eklenebilir. Hingel, önceden hazırlanıp dondurulabilen yemeklerdendir; bu sayede istenildiğinde kısa sürede pişirilebilir. Tereyağında kızdırılmış pul biberle birlikte sarımsaklı yoğurt, hingelin klasik sunumudur.
Patatesli hingel, et içermediği için oruç dönemlerinde ve vejetaryen sofralarda da tercih edilir. Doğu Anadolu'ya yolu düşenlerin yöresel lokantalarda mutlaka denemesi gereken hamur yemeklerinden biridir. Kars ve Ardahan'da ise kıymalı hingel de aynı sofrada sunulabilir.
Hingel, Kafkas mutfağının Anadolu'daki en kalıcı izlerinden biridir ve bölge sofralarında kuşaklar boyunca yaşamaya devam etmektedir.
Patatesli Hingel Nasıl Servis Edilir?
Patatesli hingel, piştiği anda sıcak servis edildiğinde en lezzetlidir. Haşlanıp süzülen hingeller geniş bir tabağa yayılır; üzerine oda sıcaklığındaki sarımsaklı yoğurt dökülür ve en son tereyağında kızdırılmış pul biber gezdirilir. Yoğurdun soğuk olmaması, hamurun ılık kalmasını sağlar. Bazı evlerde tereyağına kuru nane de eklenir. Yanında genellikle ayran, turşu ya da mevsim salatası bulunur; doyurucu bir yemek olduğu için ayrıca ana yemek gerektirmez.
Patatesli Hingel Yaparken Püf Noktaları
- Hamurun kıvamı: Hamur sert yoğrulmalı ve en az yarım saat dinlendirilmelidir; böylece ince açılır ve haşlarken yırtılmaz.
- Harcın nemi: Patatesler haşlandıktan sonra suyunu iyice çekmeli, harç sulu olmamalıdır. Sulu harç hamurun kapanmasını zorlaştırır.
- Kenarların kapatılması: Kenarlar sıkıca bastırılmalı, içeride hava kalmamalıdır; aksi hâlde hingeller haşlanırken açılabilir.
- Haşlama: Hingeller bol ve kaynayan tuzlu suya az sayıda atılmalı, birbirine yapışmaması için ara ara karıştırılmalıdır.
Patatesli Hingel Önceden Hazırlanabilir mi?
Hingeller kapatıldıktan sonra unlanmış bir tepsiye aralıklı dizilip dondurucuda dondurulabilir. Donan hingeller poşetlenerek saklanır ve pişirileceği zaman çözdürülmeden doğrudan kaynar suya atılır. Bu yöntem, kalabalık sofralar için önceden hazırlık yapmak isteyenlere büyük kolaylık sağlar.
Evde yapmak yerine dışarıda denemek isteyenler için TrendLis'te İstanbul Beyoğlu'ndaki Restoran Modern, patatesli hingeli menüsünde sunan adreslerdendir. Benzer hamur yemekleri için mantı nerede yenir sayfasına, yemeğin yaygın olduğu yörenin lezzetleri için Erzurum'da ne yenir rehberine göz atabilirsiniz.
Patatesli hingel doyurucu bir yemek olduğu için porsiyonu ölçülü tutmak iyi bir fikirdir; bir tabak hingel tek başına tam bir öğün yerine geçer. Yoğurt miktarını artırıp tereyağını azaltmak, yemeği hafifletmenin en kolay yoludur. Hingel, kış aylarında kalabalık aile sofralarında birlikte yapılan bir yemek olarak da bilinir; hamuru açmak, harcı koymak ve kenarları kapatmak gibi işler paylaşıldığında hazırlık süresi kısalır ve yemek yapmak keyifli bir etkinliğe dönüşür.