Bostan patlıcanı, kemer patlıcana göre daha kısa, tombul ve etli olan, iri ve yuvarlağa yakın bir patlıcan çeşididir. Az çekirdekli ve bol etli yapısı sayesinde kızartma, közleme, karnıyarık ve fırın yemeklerinde sıkça tercih edilir. Lokanta menülerinde "bostan patlıcan" adıyla bu patlıcandan yapılan sebze yemeği sunulur.
Bostan Patlıcan Nedir?
Patlıcan Türk mutfağının en çok kullanılan yaz sebzelerinden biridir ve farklı çeşitleri farklı yemeklere yakışır. İnce uzun kemer patlıcan karnıyarık ve kızartma için tercih edilirken bostan patlıcan, iri dilimler halinde pişirilmesi gereken yemeklerde öne çıkar. Etli yapısı sosu iyi çeker ve pişince dağılmadan yumuşar.
Bostan Patlıcan ile Yapılan Yemekler
Bostan patlıcanı kalın halkalar halinde kızartılıp kıymalı harç ve domates sosuyla fırınlanabilir; bu yemek bostan patlıcan kebabı olarak da bilinir. Közlenip içi kaşıkla alınarak salata ya da beğendi yapılabilir. Esnaf lokantalarında ise çoğunlukla domatesli, biberli sosla tencerede ya da fırında pişirilen bir sebze yemeği olarak sunulur. Yanına pilav ve yoğurt iyi gider.
Bostan Patlıcan Kaç Kalori?
| Ürün | Porsiyon | Kalori (yaklaşık) |
|---|---|---|
| Çiğ bostan patlıcan | 100 g | 25 kcal |
| Bostan patlıcan yemeği (kıymalı) | 1 porsiyon | 350 kcal |
| Bostan patlıcan yemeği (etsiz) | 1 porsiyon | 230 kcal |
Patlıcan tek başına çok düşük kalorilidir; ancak kızartıldığında yağı kolayca emdiği için yemeğin kalorisi pişirme yöntemine göre artar.
Bostan Patlıcan Nerede Yenir?
TrendLis'te bostan patlıcan, İstanbul Beyoğlu'ndaki esnaf lokantası Hayvore'nin menüsünde yer alır. Hayvore, Karadeniz yemeklerinin yanı sıra günlük sebze yemekleri de sunan bir lokantadır. Bunun dışında yaz aylarında esnaf lokantaları ve ev yemekleri sunan mekânlar bostan patlıcanla hazırlanan kebap, karnıyarık ve fırın yemeklerini menülerine ekler.
Bostan Patlıcan Hakkında Merak Edilenler
Bostan patlıcanın acılığını almak için dilimlenip tuzlu suda bekletilmesi önerilir. Kızartmadan önce iyice kurulanması daha az yağ çekmesini sağlar. Patlıcanın en lezzetli olduğu dönem temmuz ve eylül arasıdır.
Bostan kelimesi Türkçede sebze bahçesi anlamına gelir; bostan patlıcanı da adını bahçelerde yetişen bu etli, iri türden alır. Pazarda bostan patlıcan seçerken kabuğunun parlak ve gergin, sapının yeşil ve taze olmasına dikkat edilmelidir. Hafif ve elastik bir dokusu olan patlıcan tazedir; yumuşamış ya da kabuğu buruşmuş olanlar bayatlamıştır. İri yapısı sayesinde bostan patlıcanı közlemeye çok uygundur; közlenen patlıcan, patlıcan salatası, babagannuş ve beğendi gibi lezzetlerin temelini oluşturur. Lokantalarda bostan patlıcanından yapılan yemekler genellikle pirinç pilavı ve cacıkla birlikte sunulur. Yaz aylarında esnaf lokantalarının vitrinlerinde etli, kıymalı ya da zeytinyağlı patlıcan yemeklerinin çeşitlendiği görülür; bostan patlıcan da bu mevsimlik menülerin sevilen tabaklarındandır.
Patlıcan yemeklerinin hafif olması isteniyorsa patlıcanlar kızartmak yerine fırında az yağla pişirilebilir. Bu yöntem kaloriyi düşürürken patlıcanın etli dokusunu korur. Ayrıca kızartmadan önce patlıcan dilimlerinin tuzlanıp suyunun alınması da yağ çekmesini azaltır.
Bostan Patlıcan Nasıl Seçilir?
Bostan patlıcanın lezzeti büyük ölçüde tazeliğine bağlıdır. Pazarda ya da manavda seçerken şu işaretlere bakabilirsiniz:
- Kabuk: Parlak, gergin ve koyu mor olmalı; buruşmuş ya da mat kabuk bayatladığını gösterir.
- Sap: Yeşil ve taze görünmeli. Kurumuş, kararmış sap patlıcanın uzun süre beklediğine işarettir.
- Ağırlık: Boyutuna göre ağır gelen patlıcan daha etlidir ve daha az çekirdek içerir.
- Esneklik: Parmakla hafifçe bastırıldığında yavaşça eski hâline dönmeli; çok sert olan ham, iz kalan ise fazla olgundur.
Bostan Patlıcan Mevsimi
Bostan patlıcan bir yaz sebzesidir. Açık tarlada yetişen patlıcan yaz ortasından sonbahar başına kadar pazarlarda bolca bulunur; en lezzetli ve en uygun fiyatlı dönemi de budur. Sera üretimi sayesinde yılın diğer aylarında da bulunabilir, ancak tarla patlıcanının aroması ve eti genellikle daha doludur. Lokantalarda patlıcanlı yemeklerin yaz menülerinde çoğalması da bu yüzdendir.
Bostan Patlıcanla Lokanta Klasikleri
Bostan patlıcanın etli yapısı, fırın ve tencere yemeklerinde dağılmadan pişmesini sağlar. Esnaf lokantalarında en sık rastlanan bostan patlıcan yemekleri şunlardır:
- Karnıyarık: Kızartılıp ortası yarılan patlıcanın kıymalı harçla doldurulup fırınlanması.
- Patlıcan kebabı: Patlıcan dilimleri ve köftenin şişte ya da tepside birlikte pişirilmesi.
- Musakka: Patlıcan ve kıymanın kat kat dizilip pişirildiği tencere yemeği.
- İmambayıldı: Soğan ve domatesle doldurulan zeytinyağlı patlıcan.
TrendLis'te bu sayfada İstanbul Beyoğlu'ndaki Karadeniz esnaf lokantası Hayvore listeleniyor.
Esnaf lokantalarında bostan patlıcanlı yemekler genellikle yaz aylarında günlük olarak pişirilir ve öğle saatlerinde tükenebilir. Bu yemekleri denemek isteyenler için öğle yemeğini erken saatte planlamak iyi bir fikirdir. Evde pişirecekler için ise karnıyarık ve musakka gibi yemeklerde patlıcanı önceden kızartmak yerine fırında közlemek, yemeği daha hafif hâle getirir ve patlıcanın etli dokusunu korur. Bu yöntem özellikle yağ miktarını azaltmak isteyenler için tercih edilir.